Je vitamine D waarde zakt tussen oktober en maart. Dat zijn precies de maanden waarin je trainingsbelasting het hoogst ligt. Op 52 graden noorderbreedte maakt je huid dan vrijwel niets aan. Je teert dus op wat je in de zomer hebt opgebouwd.
De test meet 25-OH-D, de opslagvorm. Dat getal zegt iets over spierfunctie, maar niet zoals vaak wordt gesuggereerd. Een echt tekort corrigeren helpt. Een al toereikende waarde verder optillen niet.
Beoordeling door arts inbegrepen
Bekijk de waarde die voor jou geldt:
Kies man of vrouw — dit bereik verschilt per geslacht.
Vul je leeftijd in — dit bereik verandert met de leeftijd.
Dit bereik hangt ook af van bijvoorbeeld cyclusfase of afnamemateriaal; de gemarkeerde rijen gelden voor jouw groep.
| Uitslag | Waarde (nmol/l) |
|---|---|
| Tekort | < 30 |
| Voldoende | ≥ 30 |
| Uitslag | Waarde (nmol/l) |
|---|---|
| Ernstig tekort | < 35 |
| Tekort | 35–50 |
| Voldoende | ≥ 50 |
Nederlandse richtlijnen zijn het niet eens over deze grens. Het Zorginstituut stelt vast: "Er ontbreekt een eenduidige grens voor vitamine D-deficiëntie" (2022). Wij volgen de Gezondheidsraad, het NHG en het Farmacotherapeutisch Kompas. De NVKC hanteert 50 nmol/l voor iedereen; de osteoporoserichtlijn hanteert 50 nmol/l bij verhoogd fractuurrisico.
Bron: Gezondheidsraad Referentiepopulatie: Nederlandse bevolking (Gezondheidsraad 2012)
Bron: Zorginstituut Nederland Referentiepopulatie: Nederlandse bevolking (Gezondheidsraad 2012)
Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.
Wat je meet is een voorraad, geen momentopname. 25-hydroxyvitamine D (25-OH-D) heeft een halfwaardetijd van twee tot drie weken. De uitslag in nmol/l vat dus de aanvoer van de afgelopen maanden samen. Een weekend in de zon verandert er weinig aan.
Drie dagen suppleren voor de prik ook niet. Dat maakt de bepaling bruikbaar om een heel trainingsblok te evalueren. Ongeschikt is ze om een acute verandering te volgen.
De actieve vorm, 1,25-dihydroxyvitamine D, hoort hier niet bij. Die circuleert enkele uren en staat onder controle van parathormoon. Bij een lege voorraad wordt ze juist bijgeschakeld.
Een normale of hoge 1,25-waarde sluit een tekort dus niet uit. Die bepaling naast deze test aanvragen levert geen extra informatie op.
Vraag om totaal 25-OH-D, dus D2 en D3 samen. Werk je met een plantaardig D2-preparaat, dan telt dat. Niet elke immunoassay herkent D2 volledig, waardoor je waarde te laag kan uitvallen.
Voor wie serieus traint is spierfunctie de reden om dit getal te kennen. Daar hoort een eerlijke tweedeling bij. Een aangetoond tekort corrigeren verbetert spierfunctie en krachtuitkomsten. Verder aanvullen bij een al toereikende waarde levert geen aantoonbare winst op.
Die asymmetrie is de kern. Suppletie is geen prestatiemiddel. Een tekort is wel een rem. Aan het einde van een Nederlandse winter is die kans aanzienlijk.
Het mechanisme loopt via bot en calcium. Vitamine D stuurt de opname van calcium en fosfaat uit de darm. Bij een dalende voorraad daalt die opname en stijgt parathormoon.
Calcium wordt dan uit het skelet gehaald. Bij aanhoudende diepe deficientie mineraliseert nieuw botweefsel onvoldoende. Dat is bij een hoge belasting ongunstig voor botsterkte.
De Gezondheidsraad werkt niet met een laboratoriumreferentie, maar met beslisgrenzen. Onder 30 nmol/l heet deficientie. Tussen 30 en 50 nmol/l heet insufficientie.
Vanaf 50 nmol/l hangt de waarde in onderzoek samen met fractuurpreventie. Boven 75 nmol/l is er voor gezonde volwassenen geen aangetoonde meerwaarde. Dat is dus geen getal om naar te streven.
Referentiewaarden verschillen bovendien per laboratorium. Lees je uitslag naast de grenzen die jouw lab vermeldt. Beoordeel het getal samen met calcium en parathormoon.
Meet rond de randen van je winterblok, niet in het midden. Een bepaling in september legt je zomertop vast. Een tweede in februari of maart laat zien hoe diep je bent gezakt.
Dat verschil is de enige manier om te weten of je door de winter komt. Zonder de maand erbij zegt een los getal weinig.
Meet ook wanneer je programmering gelijk bleef maar je herstel merkbaar verslechterde. Vitamine D is dan een van de dingen die je kunt uitsluiten.
Een lage voorraad geeft vaak geen enkel signaal. Dat is precies het probleem: je merkt het niet aan een sessie. Valt er wel iets te merken, dan zit het in de proximale spieren.
Dus in bovenbenen en heupgordel. Denk aan:
Bij langdurig zeer lage waarden kan de mineralisatie van nieuw bot tekortschieten. Dat heet osteomalacie en is bij hoge belasting relevant.
Geen van deze klachten is specifiek. Overbelasting, slaaptekort, een energietekort of ijzergebrek geven hetzelfde beeld. Daarom is de meting de aanleiding voor een gesprek, niet het gevoel.
Een hoge 25-OH-D komt bij sporters vrijwel altijd uit een potje, niet uit de zon. De huid schakelt de eigen aanmaak af zodra er genoeg is. Stapel je een multivitamine, een omega-3-preparaat met vitamine D en een los D3-product?
Dan tel je zonder het te merken op. Echte toxiciteit met hypercalciemie wordt doorgaans pas boven ongeveer 250 nmol/l gezien. Daar is langdurig zeer hoge inname voor nodig.
Er is een uitzondering die zwaarder weegt dan het getal zelf. Sarcoidose, tuberculose en sommige lymfomen vallen hieronder. Bij die aandoeningen maken macrofagen zelf de actieve vorm aan, buiten elke regeling om.
Hypercalciemie kan dan optreden bij een volstrekt gewone 25-OH-D. Zie je naast vitamine D ook een verhoogd calcium? Leg dat dan voor aan je huisarts.
Laag vitamine D kan vermoeidheid, spierzwakte en botpijn veroorzaken. Overweeg 2000-5000 IE dagelijkse suppletie en verhoog zonblootstelling.
Hoog vitamine D kan wijzen op overmatige suppletie. Verminder supplement dosis en hertest over 3 maanden.
Laag vitamine D kan vermoeidheid, spierzwakte en botpijn veroorzaken. Overweeg 2000-5000 IE dagelijkse suppletie en verhoog zonblootstelling.
Hoog vitamine D kan wijzen op overmatige suppletie. Verminder supplement dosis en hertest over 3 maanden.
Plan de meting rond je trainingsblok. Een prik in september laat je zomertop zien. Een prik in februari of maart laat de bodem zien.
Wil je weten of je door de winter komt? Meet dan aan het begin van het winterblok en nog eens tegen het einde. Noteer bij elke uitslag de maand.
Zonder die maand is een verschil tussen twee waarden niet te duiden. Op ongeveer 52 graden noorderbreedte staat de zon van oktober tot en met maart te laag. Te weinig UVB (290 tot 315 nm) haalt dan je huid. De voorraad daalt in die periode dus ook bij iemand die niets veranderde.
Enkele factoren maken de bodem dieper:
De Gezondheidsraad adviseert bepaalde groepen om aan te vullen. Daaronder vallen mensen met een donkere huid en mensen die weinig buiten komen. Welke hoeveelheid daarbij hoort, is een vraag voor je huisarts of het Voedingscentrum.
Gebruik je hooggedoseerd biotine? Meld dat dan voor de afname. Het kan sommige 25-OH-D-immunoassays storen en je waarde vals verhogen.
Alleen als je een aangetoond tekort corrigeert. Dan verbeteren spierfunctie en krachtuitkomsten. Zit je al op een toereikende waarde, dan levert verder aanvullen geen aantoonbare winst op. Suppletie is dus geen prestatiemiddel, maar een tekort is wel een rem.
Twee keer, aan de randen van het winterblok. September toont je hoogste punt. Februari of maart toont je laagste. Het verschil tussen die twee zegt meer dan een losse uitslag.
Waarschijnlijk niet, als de maanden verschillen. Tussen oktober en maart maakt je huid vrijwel niets aan. De voorraad zakt dan bij iedereen. Vergelijk alleen uitslagen uit dezelfde maand.
Dat is de gebruikelijke oorzaak bij sporters. Een multivitamine, een omega-3 met vitamine D en een los D3-product tellen bij elkaar op. Echte toxiciteit ligt ver weg, doorgaans boven ongeveer 250 nmol/l. Overleg met je huisarts voordat je stapelt.
Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.
Meet je vitamine D, belangrijk voor kracht, herstel en energie. Zonder verwijzing, uitslag binnen enkele werkdagen.
Een bloedonderzoek met 5 biomarkers, geïnspireerd op de InsideTracker Inflammation categorie — hs-CRP, een volledig bloedbeeld met differentiatie, vitamine D en ferritine achter je ontstekingsscore.
Een bloedonderzoek met 10 biomarkers, geïnspireerd op de InsideTracker Recovery categorie — spierenzymen, leverwaarden, elektrolyten, magnesium en vitamine D achter je herstelscore.
Een bloedonderzoek met 10 biomarkers, geïnspireerd op de InsideTracker Sleep categorie — bloedsuikerregulatie, magnesium, vitamine D, ontsteking, testosteron en cortisol achter je slaapscore.
Artikelen waarin deze waarde wordt uitgelegd.
Medisch adviseur
Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.
Medisch beleidBeoordeling door arts inbegrepen
Elk resultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.
Vitamine D (25-OH)
€35,-
We gebruiken cookies om het sitegebruik te analyseren en de effectiviteit van advertenties te meten.
Privacybeleid