TRT monitoring: bloedonderzoek tijdens testosterontherapie

TRT, voluit testosteron replacement therapie, vult een tekort aan testosteron aan tot een normaal niveau. In het Nederlands heet het ook testosterontherapie of testosteronvervangingstherapie.

Testosteron is een receptgeneesmiddel. Je krijgt het als injectie, gel of pleister, altijd via een arts. Het doel is een gezond bereik, niet een zo hoog mogelijke waarde.

Daarmee is het iets anders dan een anabolenkuur. Bij een kuur liggen de doses ver boven wat je lichaam zelf maakt.

Richtlijnen spreken pas van een tekort bij klachten én een herhaald lage testosteronwaarde. Die waarde wordt in de ochtend gemeten, op minstens twee verschillende dagen.

Passende klachten zijn onder meer minder zin in seks, minder ochtenderecties en weinig energie. Eén lage meting is niet genoeg, want testosteron schommelt over de dag.

Heb je nog geen diagnose? Dan is de hormonen bloedtest een logischer startpunt dan dit panel. Bespreek je uitslag daarna met je huisarts.

Ja, maar alleen op recept van een arts. Je huisarts kan je laten testen en zo nodig doorverwijzen naar een uroloog of internist. Daarnaast zijn er particuliere TRT klinieken in Nederland.

Welke route je ook kiest, een TRT behandeling vraagt vaste bloedcontroles. Daar is dit onderzoek voor.

De therapie verandert meer dan alleen je testosteron. De bekendste verandering is een stijgend hematocriet. Je lichaam maakt dan meer rode bloedcellen aan en je bloed wordt dikker.

Daarnaast daalt je eigen testosteronaanmaak, en daarmee meestal ook je zaadproductie. Je PSA kan licht stijgen. Bij een deel van de mannen stijgt ook oestradiol.

De voor- en nadelen bespreek je met je arts. Richtlijnen noemen onder meer een te hoog hematocriet, acne, vocht vasthouden en gevoelige borsten. Ook de zaadproductie neemt af, wat telt als je nog kinderen wilt.

Veel van die effecten zie je eerst in je bloed. Daarom vragen richtlijnen om vaste controles tijdens de behandeling.

Dit panel meet de zeven waarden die het belangrijkst zijn tijdens de therapie:

• Testosteron totaal: al het testosteron in je bloed.
• Vrij testosteron: het deel dat je lichaam direct kan gebruiken. Het wordt berekend uit testosteron, SHBG en albumine.
• SHBG: het eiwit dat testosteron bindt.
• Albumine: een bloedeiwit dat ook meetelt voor je vrij testosteron.
• Hemoglobine: het zuurstofdragende eiwit in je rode bloedcellen.
• Hematocriet: het aandeel rode bloedcellen in je bloed. Testosterontherapie kan dit verhogen.
• PSA: een prostaatwaarde die tijdens de behandeling periodiek wordt gevolgd.

Richtlijnen raden die niet aan voor de routinecontrole bij injecties of gel. Leverenzymen zijn vooral relevant bij orale androgenen. Cholesterol hoort bij je algemene hart- en vaatzorg.

Oestradiol wordt meestal alleen gemeten bij klachten, zoals gevoelige borsten. Zo betaal je niet voor onderzoeken die je niet nodig hebt. Wil je arts extra waarden, dan voeg je die los toe.

Richtlijnen noemen een controle drie tot zes maanden na de start of na een dosiswijziging. Daarna volgt meestal een controle per jaar. Je arts bepaalt jouw schema.

Het tijdstip telt ook. Bij injecties meet je halverwege twee injecties. Bij gel meet je twee tot acht uur na het aanbrengen.

Deze TRT monitoring past bij mannen die hun therapie willen volgen met eigen cijfers:

• Mannen onder behandeling bij een kliniek in Nederland of in het buitenland
• Mannen die al langer testosterontherapie gebruiken en periodiek willen meten
• Mannen die hun hematocriet willen blijven volgen
• Mannen die tussen twee controles van hun kliniek een extra meting willen

Dit onderzoek vervangt de begeleiding van je arts niet. Het vult die aan met een onafhankelijke meting.

Je bestelt online, zonder verwijzing van je huisarts. Na je bestelling regelen wij je verwijzing via ZorgDomein. Reken op 1 werkdag. Bestel je 's avonds of in het weekend, dan begint dat de eerstvolgende werkdag.

In de ZorgDomein-mail staat een barcode. Zonder BSN ontbreekt die barcode: je print dan via de link in de mail je verwijzingsformulier en neemt dat mee naar de priklocatie. Die laat je zien bij een van de 650+ priklocaties, samen met een geldig identiteitsbewijs. Je orderbevestiging is geen verwijzing.

Je ziet per waarde of die binnen het referentiebereik valt. Een waarde buiten dat bereik betekent niet automatisch dat er iets mis is.

Een arts kijkt naar het geheel: je testosteron samen met je hematocriet. Je PSA volg je voor je prostaat, vooral vanaf je veertigste. Meet je vaker, dan zie je je eigen trend.

Je uitslag staat meestal binnen enkele werkdagen in je account. Een BIG-geregistreerde arts beoordeelt elke uitslag. Bespreek afwijkende waarden en behandelbeslissingen met je behandelend arts.

Wil je breder meten? Bekijk dan het uitgebreide bloedonderzoek met 44 waarden.