ApoB: de hartrisicomarker die je huisarts meestal niet meet

ApoB telt het aantal schadelijke cholesteroldeeltjes in je bloed en voorspelt je hartrisico nauwkeuriger dan LDL-cholesterol alleen. Toch staat het zelden op een standaardprik. Wie zijn hartrisico serieus wil inschatten, vraagt om deze ene extra waarde.

Ik vind ApoB een van de meest onderschatte bloedwaarden in de reguliere zorg. Het meet niet hoeveel cholesterol je hebt, maar in hoeveel deeltjes het zit, en juist dat aantal doet ertoe.

Wat is ApoB precies?

ApoB is een eiwit dat op elk schadelijk vetdeeltje in je bloed zit, met precies één molecuul per deeltje. Daardoor is je ApoB-waarde feitelijk een telling van je atherogene deeltjes, de deeltjes die zich in je vaatwand kunnen nestelen. Cholesterol komt alleen je vaatwand binnen via deze deeltjes (Sniderman, 2019).

Kort gezegd: ApoB meet de boodschappers, niet de lading. En het aantal boodschappers voorspelt het risico.

Waarom is ApoB beter dan LDL-cholesterol?

ApoB vangt risico dat LDL-cholesterol soms mist, vooral bij mensen met veel kleine deeltjes. Twee mensen met hetzelfde LDL kunnen een heel verschillend aantal deeltjes hebben, en degene met meer deeltjes loopt meer risico. Onderzoek laat zien dat ApoB de sterkste voorspeller is van een hartinfarct, los van het cholesterolgehalte (Marston, 2022).

De onderliggende biologie is stevig onderbouwd: LDL-deeltjes veroorzaken aderverkalking in een dosisafhankelijk verband (Ference, 2017).

Wanneer is ApoB extra nuttig?

ApoB voegt het meest toe als je standaardcholesterol normaal lijkt maar je toch risico vermoedt. Deze situaties maken de extra meting de moeite waard.

Combineer ApoB eventueel met LDL-cholesterol, triglyceriden en Lp(a) voor een vollediger beeld.

Hoe laat je ApoB testen?

ApoB hoef je niet per se nuchter te meten, maar nuchter testen maakt vergelijken makkelijker. Het zit in een gericht lipidenpanel en is een eenvoudige toevoeging aan je bloedonderzoek. Ons lipiden bloedonderzoek meet je ApoB samen met je andere vetwaarden.

Zie ook het overzicht metabole gezondheid meten en omega-3 index.

Mijn advies: vraag bij je volgende prik om ApoB, zeker als hart- en vaatziekten in je familie zitten. Een afwijkende waarde bespreek je met je huisarts, die je verder kan begeleiden.

Bronnen

1. Sniderman AD, Thanassoulis G, Glavinovic T, et al. Apolipoprotein B particles and cardiovascular disease: a narrative review. JAMA Cardiology. 2019. PMID: 31642874.
2. Ference BA, Ginsberg HN, Graham I, et al. Low-density lipoproteins cause atherosclerotic cardiovascular disease. 1. Evidence from genetic, epidemiologic, and clinical studies. European Heart Journal. 2017. PMID: 28444290.
3. Marston NA, Giugliano RP, Melloni GEM, et al. Association of apolipoprotein B-containing lipoproteins and risk of myocardial infarction in individuals with and without atherosclerosis. JAMA Cardiology. 2022. PMID: 34773460.

Disclaimer

Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen vervanging voor medisch advies. Een bloedtest is een hulpmiddel om beter geïnformeerd het gesprek met je huisarts in te gaan, geen diagnose op zichzelf. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.