Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Hart en Vaten

Lp(a) en beweging: een erfelijk vetdeeltje dat sport nauwelijks verandert

Lp(a), lipoproteïne(a), is een deeltje dat cholesterol door het bloed vervoert, opgebouwd als een LDL-deeltje met een extra eiwit, apo(a). In de vaatwand kan Lp(a) volgens beeldvormend onderzoek dat de European Atherosclerosis Society (EAS) aanhaalt ontsteking in gang zetten.

Bij een hoge Lp(a) neemt volgens de EAS de kans op hartinfarct, herseninfarct en vernauwing van de aortaklep toe, en lichamelijke activiteit heeft volgens de EAS geen of minimaal effect op de hoogte van Lp(a). Hoe hoog Lp(a) is, valt alleen in het bloed te meten.

Star-SHL drukt Lp(a) uit in nanomol per liter en hanteert < 75 nmol/l als referentiewaarde. De EAS stelt voor dat richtlijnen grenzen met een grijs gebied overwegen, met bijvoorbeeld onder 75 nmol/L als grens om een verhoogd risico uit te sluiten.

Beoordeling door arts inbegrepen

Lp(a) is een vetdeeltje waarvan de hoogte grotendeels erfelijk vastligt. Laboratoria rapporteren het in nmol/l of mg/l, dus een uitslag is alleen te vergelijken met de grens van het laboratorium dat hem mat.

  • Star-SHL en Diagnostiek voor U hanteren < 75 nmol/l, Unilabs < 60 nmol/l en Certe < 500 mg/l.
  • Leefstijl heeft weinig invloed op de hoogte van Lp(a).
  • Een meting kan zinvol zijn bij hart- en vaatziekte op jonge leeftijd of bij hart- en vaatziekte in de familie.

Wanneer is deze waarde afwijkend?

Afkapwaarden per uitslag, in g/l
Uitslag Waarde (g/l)
Normaal < 0,3
Grenswaarde 0,3–0,5
Verhoogd ≥ 0,5

Lp(a) is grotendeels erfelijk bepaald en blijft levenslang vrijwel constant. Het risico stijgt geleidelijk met de waarde; de EAS benadrukt dat er geen biologische drempel is. De NHG-Standaard CVRM hanteert > 50 mg/dl (0,50 g/l, 80e percentiel) als afkapwaarde en adviseert géén screening van de algemene bevolking. Sommige laboratoria hanteren een strengere bovengrens (0,3 g/l), die overeenkomt met de EAS-ondergrens van het grijze gebied.

Bron: Nederlands Huisartsen Genootschap Referentiepopulatie: Volwassenen (NHG-Standaard CVRM; EAS 2022)

Bron: European Atherosclerosis Society Referentiepopulatie: Volwassenen (NHG-Standaard CVRM; EAS 2022)

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Lp(a): wat Nederlandse laboratoria hanteren

De bovengrens loopt van 60 nmol/l bij Unilabs tot 75 nmol/l bij Star-shl.

Referentiewaarden per groep, in nmol/l
Star-shl · Iedereen · een grens, geen bereik < 75 nmol/l
75
Unilabs · Iedereen · een grens, geen bereik < 60 nmol/l
60
Unilabs · Iedereen · grijs gebied voor hart- en vaatziekte 75–125 nmol/l
75 125
Unilabs · Iedereen · een grens, geen bereik · verhoogd risico op hart- en vaatziekte > 125 nmol/l
125
Certe · Iedereen · 18 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 500 mg/L
Certe · Iedereen · grijs gebied 300–500 mg/L
Certe · Iedereen · een grens, geen bereik · hoog risico > 500 mg/L
Diagnostiek voor U · Iedereen · een grens, geen bereik < 75 nmol/L
75
0 137,5 nmol/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

Lp(a): wat deze test meet

Een Lp(a)-test bepaalt bij Unilabs hoeveel lipoproteïne(a) het serum bevat, in nanomol per liter (nmol/l), met turbidimetrie, een meting van troebeling in het monster. Unilabs geeft voor deze bepaling een meetonzekerheid van 11,9% op en een referentiewaarde van < 60 nmol/l.

Lp(a): waarom deze waarde ertoe doet

Lp(a) telt volgens de EAS mee in het totale risico op hart- en vaatziekten, en bij een hoge waarde adviseert de EAS de andere risicofactoren vroeg en intensiever aan te pakken, onder meer met leefstijl. Het verband met hart- en vaatziekte is volgens de EAS oorzakelijk, en het risico loopt geleidelijk op met de waarde.

Lp(a): zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
In welke test
los te testen €36,- Whoop · €499,- · Whoop Heart Health · €629,- · Whoop Men's Health · €659,- · Whoop Performance Health · €689,-
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Lp(a): wanneer is meten zinvol?

Een Lp(a)-meting moet volgens de EAS-consensus van 2022 minstens één keer bij elke volwassene gebeuren, terwijl de Nederlandse richtlijn erfelijke dyslipidemie geen reden ziet om de algemene bevolking te screenen. Volgens die Nederlandse richtlijn kan een meting worden overwogen bij terugkerende hart- en vaatziekte ondanks een optimale behandeling van de bloedvetten.

Lp(a): klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een lage Lp(a), onder 75 nmol/l, valt bij Star-SHL binnen de referentiewaarde, en Star-SHL noemt geen ondergrens.

Hoge waarden

Voor een hoge Lp(a) stelt de EAS voor dat richtlijnen een grens overwegen, bijvoorbeeld 125 nmol/L of meer, om een verhoogd risico op hart- en vaatziekte vast te stellen. Mensen in het bovenste derde van de bevolking, met een (zeer) hoge Lp(a), hebben volgens de EAS meer dan 20% meer risico op hart- en vaatziekte en hart- en vaatsterfte.

Lp(a): oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Verminderde leverfunctie

    Lp(a) wordt in de lever gemaakt, dus een slechter werkende lever kan de waarde verlagen.

  • Te snel werkende schildklier

    Een te snelle schildklier kan Lp(a) verlagen; na behandeling stijgt de waarde met 20 tot 25 procent.

  • Hormoonbehandeling na de overgang

    Hormoonvervangende therapie na de overgang verlaagt Lp(a) met ongeveer 25 procent.

  • Ernstige acute ziekte

    Bij levensbedreigende toestanden zoals sepsis of zware brandwonden is Lp(a) lager.

Wat de waarde verhoogt

  • Erfelijke aanleg

    Aangenomen wordt dat de hoogte van Lp(a) vooral genetisch vastligt en vanaf volwassen leeftijd nauwelijks verandert.

  • Nierziekte

    Een verminderde nierfunctie kan Lp(a) verhogen, en bij het nefrotisch syndroom is de waarde 3 tot 5 keer zo hoog.

  • Zwangerschap

    Tijdens een zwangerschap kan Lp(a) verdubbelen.

  • Te traag werkende schildklier

    Een te trage schildklier kan Lp(a) verhogen; behandeling verlaagt de waarde met 5 tot 20 procent.

Lp(a): leefstijl en deze waarde

Statines, cholesterolverlagers, kunnen Lp(a) volgens de EAS licht verhogen, al zijn de gegevens wisselend; toch raadt de EAS aan de behandeling niet te stoppen, omdat het voordeel voor hart en bloedvaten bij een hoge Lp(a) veel groter is dan een kleine stijging. PCSK9-remmers verlagen Lp(a) volgens de EAS met 15 tot 30%, maar zijn voor het verlagen van Lp(a) niet geregistreerd.

Lp(a): veelgestelde vragen

Verlaagt sporten Lp(a)?

Sporten verandert Lp(a) volgens de EAS nauwelijks: in de tabel met niet-genetische invloeden op Lp(a) staat bij lichamelijke activiteit geen of minimaal effect.

Kan ontsteking Lp(a) beïnvloeden?

Ja, verschillende ontstekingsziekten verhogen Lp(a) volgens de EAS, terwijl levensbedreigende toestanden zoals sepsis en zware brandwonden de waarde juist verlagen. Tocilizumab, een remmer van de ontstekingsstof interleukine-6, verlaagde Lp(a) volgens de EAS met ongeveer 30 tot 40%.

Is Lp(a) hetzelfde als LDL-cholesterol?

Nee, Lp(a) is een apart deeltje: het lijkt volgens de EAS op LDL omdat het ook apoB draagt, maar er circuleren veel minder Lp(a)-deeltjes, en aan Lp(a) zit het extra eiwit apo(a).

Lp(a): bronnen

  1. Kronenberg F, Mora S, Stroes ESG, et al. Lipoprotein(a) in atherosclerotic cardiovascular disease and aortic stenosis: a European Atherosclerosis Society consensus statement. Eur Heart J 2022;43(39):3925-3946. Grijs gebied 30-50 mg/dl, per de FAQ in Atherosclerosis 2023. (opgehaald 2026) doi.org
  2. NHG-Standaard Cardiovasculair risicomanagement (M84). Gepubliceerd juni 2019, laatste aanpassing september 2024. Tabel 22, Overzicht van afkapwaarden bij niet-nuchter afgenomen bloed (80e percentiel): "Lp(a) > 50 mg/dl". Geraadpleegd 14 juli 2026. (opgehaald 2026) richtlijnen.nhg.org
  3. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  4. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  5. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  6. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  7. Kronenberg F, et al. Lipoprotein(a) in atherosclerotic cardiovascular disease and aortic stenosis: a European Atherosclerosis Society consensus statement. Eur Heart J 2022;43(39):3925-3946, Table 1. (opgehaald 2026) pmc.ncbi.nlm.nih.gov
  8. Federatie Medisch Specialisten, Richtlijn Erfelijke dyslipidemie in de 2e en 3e lijn, module Behandeling patiënten met verhoogd Lp(a), richtlijnendatabase.nl, geraadpleegd 2026-10-03 (opgehaald 2026) richtlijnendatabase.nl

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

Whoop

Whoop

Een uitgebreid bloedonderzoek met 45 biomarkers, geïnspireerd op WHOOP Advanced Labs — een diepgaande blik op stofwisseling, hart- en vaatrisico, hormonen, lever, nieren en ontsteking.

SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) ALAT (Alanine-aminotransferase) LDL Cholesterol Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) Vrij Testosteron FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) Testosteron Totaal Bicarbonaat Calcium Chloride Ferritine IJzer Magnesium Kalium Natrium Transferrine CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Apo(B) (Apolipoproteïne B) HDL Cholesterol Cholesterol Totaal Albumine HOMA-IR Alkalische Fosfatase ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Totaal Eiwit Ureum Kreatinine Vitamine D (25-OH) eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Insuline (Nuchter) Leukocyten Differentiatie Transferrine Saturatie Lp(a) Triglyceriden Klein Bloedbeeld Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€499,-
Whoop

Whoop Heart Health

Een bloedonderzoek met 46 biomarkers voor hartgezondheid, geïnspireerd op het WHOOP Heart Health Panel — een geavanceerde blik op cholesterol, lipoproteïnen, ontsteking en nierfunctie.

Volledig Bloedbeeld Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden Lp(a) Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Calcium Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Magnesium Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vrij Testosteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Insuline (Nuchter) HOMA-IR CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Ferritine IJzer Transferrine Transferrine Saturatie Vitamine D (25-OH) Cystatine C Urinezuur Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€629,-
Whoop

Whoop Men's Health

Een bloedonderzoek met 49 biomarkers voor mannen, geïnspireerd op het WHOOP Men's Health Panel — testosteron, PSA en prostaatgezondheid plus een complete stofwisselings- en hormoonbasis.

Volledig Bloedbeeld Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden Lp(a) Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Calcium Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Magnesium Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vrij Testosteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Insuline (Nuchter) HOMA-IR CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Ferritine IJzer Transferrine Transferrine Saturatie Vitamine D (25-OH) PSA (Prostaatspecifiek Antigeen) Prolactine Leptine Urinezuur Zink Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€659,-
Whoop

Whoop Performance Health

Een bloedonderzoek met 51 biomarkers voor prestaties, geïnspireerd op het WHOOP Performance Health Panel — herstel, bloedaanmaak, schildklier, hormonen, ijzer en voedingsstatus voor wie traint.

Volledig Bloedbeeld Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden Lp(a) Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Calcium Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Magnesium Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vrij Testosteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Insuline (Nuchter) HOMA-IR CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Ferritine IJzer Transferrine Transferrine Saturatie Vitamine D (25-OH) IGF-1 Creatine Kinase (CK) Reticulocyten Vrij T3 (Trijodothyronine) Vrij T4 (Thyroxine) Vitamine B12 Foliumzuur Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€689,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

Lp(a)

€36,-