Eiwitinname en je nieren: schaadt veel eiwit je nierfunctie?

Veel eiwit eten beschadigt bij gezonde mensen de nieren niet. Dat is het korte antwoord, en het wordt gesteund door meerdere onderzoeken. Een eiwitrijk dieet kan sommige bloedwaarden licht verschuiven, maar dat is iets anders dan schade. Wie al een nieraandoening heeft, ligt het verhaal anders.

Weinig fitnessmythes zijn zo hardnekkig als deze. "Te veel eiwit sloopt je nieren" hoor ik al jaren, meestal zonder bron erbij.

Schaadt veel eiwit je nieren?

Bij mensen met gezonde nieren is er geen bewijs dat een eiwitrijk dieet de nierfunctie beschadigt. Een systematische review en meta-analyse vond geen verschil in nierfunctie tussen gezonde volwassenen die veel of weinig eiwit aten (Devries, 2018). Je nieren passen zich aan een hogere eiwitinname aan.

In een onderzoek bij getrainde mannen die een jaar lang veel eiwit aten, werden geen schadelijke effecten op nier- of leverwaarden gezien (Antonio, 2016).

Waar komt de mythe vandaan?

De mythe ontstaat doordat eiwit wel je nierwaarden verandert, zonder dat er iets kapotgaat. Meer eiwit betekent meer afvalstoffen zoals ureum, en je nieren filteren tijdelijk wat harder. Bij gezonde mensen is dat normale fysiologie, geen overbelasting.

Het advies om eiwit te beperken komt uit de zorg voor mensen met een bestaande nieraandoening. Dat is een andere groep dan een gezonde lifter.

Het verschil tussen "de waarde verandert" en "het orgaan raakt beschadigd" is precies waar deze mythe op misgaat.

Wat doet eiwit met je bloedwaarden?

Een eiwitrijk dieet kan je ureum en soms je creatinine licht verhogen. Een eiwitrijke maaltijd vlak voor de prik kan dat effect versterken. Die stijging weerspiegelt je voeding, niet je nierfunctie.

Wil je je nieren los van je voeding beoordelen, dan helpt cystatine C, die niet meebeweegt met spiermassa (Baxmann, 2008).

Voor wie is voorzichtigheid wel terecht?

Heb je een bestaande nieraandoening, diabetes of hoge bloeddruk, dan is een hoge eiwitinname geen vanzelfsprekende keuze. Voor die groep gelden andere afwegingen, die je samen met je arts maakt. Het bewijs over "veilig veel eiwit" gaat over mensen met gezonde nieren.

Twijfel je over je uitgangspunt, laat dan eerst je nierwaarden checken voordat je je eiwit flink opschroeft. Ons niergezondheid bloedonderzoek geeft je dat startpunt.

Verder lezen: bloedwaarden voor krachtsporters, creatinine te hoog door spiermassa en creatine en je bloedwaarden.

Mijn advies: als je nieren gezond zijn, hoef je niet bang te zijn voor je eiwitinname. Test op een rustige dag, drink genoeg, en bespreek een aanhoudende afwijking met je huisarts.

Bronnen

1. Devries MC, Sithamparapillai A, Brimble KS, et al. Changes in kidney function do not differ between healthy adults consuming higher- compared with lower- or normal-protein diets: a systematic review and meta-analysis. The Journal of Nutrition. 2018. PMID: 30383278.
2. Antonio J, Ellerbroek A, Silver T, et al. A high protein diet has no harmful effects: a one-year crossover study in resistance-trained males. Journal of Nutrition and Metabolism. 2016. PMID: 27807480.
3. Baxmann AC, Ahmed MS, Marques NC, et al. Influence of muscle mass and physical activity on serum and urinary creatinine and serum cystatin C. Clinical Journal of the American Society of Nephrology. 2008. PMID: 18235143.

Disclaimer

Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen vervanging voor medisch advies. Een bloedtest is een hulpmiddel om beter geïnformeerd het gesprek met je huisarts in te gaan, geen diagnose op zichzelf. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.