Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Lever

Verhoogde LDH waarde: weefselschade, training of kapotte bloedcellen in de buis

LDH, ofwel lactaatdehydrogenase, helpt spiercellen, rode bloedcellen en de meeste andere weefsels bij de omzetting van lactaat; het is een enzym, een eiwit dat zo'n omzetting versnelt. Het blijft grotendeels in de cel, waardoor er normaal weinig van in het bloed zit.

Beschadigde spiervezels, kapotte rode bloedcellen of schade aan een ander weefsel laten LDH in het bloed lekken, en dan stijgt de waarde. Of dat gebeurd is, toont alleen een bloedtest.

Star-SHL hanteert 118 tot 251 U/l (units per liter) voor volwassenen in de leeftijd van 19 tot en met 50 jaar. Een zware training in het etmaal voor de afname kan de waarde verhogen.

Beoordeling door arts inbegrepen

LDH is een enzym dat in het bloed komt als cellen kapotgaan. Voor volwassenen tot 50 jaar ligt de bovengrens bij de vier laboratoria tussen 247 en 251 U/l.

  • Een verhoogde waarde wijst op weefselschade, maar zegt niet welk weefsel; andere tests geven die informatie sneller.
  • Bloed dat in de buis is beschadigd geeft een vals verhoogde uitslag.
  • Bij oudere volwassenen ligt de grens hoger: Star-SHL hanteert 301 U/l vanaf 81 jaar.

Referentiewaarden

Bekijk de waarde die voor jou geldt:

Kies man of vrouw — dit bereik verschilt per geslacht.

Vul je leeftijd in — dit bereik verandert met de leeftijd.

Dit bereik hangt ook af van bijvoorbeeld cyclusfase of afnamemateriaal; de gemarkeerde rijen gelden voor jouw groep.

Jouw referentiewaarde
u/l
116 329 u/l
Referentiewaarden per groep, in u/l
Man · 1–5 jaar 197–329 u/l
197 329
Man · 6–12 jaar 168–307 u/l
168 307
Man · 13–18 jaar 127–273 u/l
127 273
Vrouw · 6–12 jaar 148–313 u/l
148 313
Vrouw · 13–18 jaar 116–234 u/l
116 234
Iedereen · 19–50 jaar 118–251 u/l
118 251
Iedereen · 51–65 jaar 128–274 u/l
128 274
Iedereen · 66–80 jaar 130–282 u/l
130 282
Iedereen · 81 jaar en ouder 136–301 u/l
136 301
116 329 u/l

Bron: NVKC Referentiepopulatie: Nederlandse huisartsenpopulatie (NUMBER, n=7.574.327)

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Check je eigen waarde

LD (Lactaatdehydrogenase): wat Nederlandse laboratoria hanteren

Referentiewaarden per groep, in u/l
Star-shl · Man · 19–50 jaar 118–251 U/l
118 251
Star-shl · Vrouw · 19–50 jaar 118–251 U/l
118 251
Star-shl · Man · 51–65 jaar 128–274 U/l
128 274
Star-shl · Vrouw · 51–65 jaar 128–274 U/l
128 274
Star-shl · Man · 66–80 jaar 130–282 U/l
130 282
Star-shl · Vrouw · 66–80 jaar 130–282 U/l
130 282
Star-shl · Man · 81–120 jaar 130–301 U/l
130 301
Star-shl · Vrouw · 81–120 jaar 130–301 U/l
130 301
Unilabs · Iedereen · 19–50 jaar · een grens, geen bereik < 251 U/l
251
Unilabs · Iedereen · 51–65 jaar · een grens, geen bereik < 274 U/l
274
Unilabs · Iedereen · 66–80 jaar · een grens, geen bereik < 282 U/l
282
Unilabs · Iedereen · 81 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 301 U/l
301
Certe · Man · 18 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 248 U/L
248
Certe · Vrouw · 18 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 248 U/L
248
Diagnostiek voor U · Man · 13 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 248 U/L
248
Diagnostiek voor U · Vrouw · 13 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 247 U/L
247
0 331,1 u/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

LD (Lactaatdehydrogenase): wat deze test meet

In units per liter (U/l) geeft de LDH-meting de activiteit van lactaatdehydrogenase in het bloed weer; LD en LDH zijn twee namen voor dezelfde bepaling.

Dat getal is de som van vijf vormen van het enzym. Volgens de NVKC komen LD1 en LD2 vooral voor in de hartspier en rode bloedcellen, en LD4 en LD5 vooral in skeletspieren en levercellen. Een stijging door spierschade na een training en een stijging door kapotte rode bloedcellen zien er in de standaardtest daardoor hetzelfde uit.

Naast de LDH-uitslag kan daarom ook CK, creatinekinase, een enzym dat bij spierschade vrijkomt, bekeken worden.

LD (Lactaatdehydrogenase): waarom deze waarde ertoe doet

Een verhoogd LDH kan uit spiercellen komen, bijvoorbeeld na zware training, maar ook uit rode bloedcellen, en het getal zelf maakt geen onderscheid tussen die bronnen.

Hemolyse in de buis, het knappen van rode bloedcellen tijdens of na de afname, verhoogt het LDH ook. Star-SHL stelt de LDH-concentratie in een rode bloedcel op ongeveer vijftig keer die in serum, het heldere vocht dat na het stollen van bloed overblijft.

LD (Lactaatdehydrogenase): zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

LD (Lactaatdehydrogenase): zo bereid je je voor

  1. Geen zware training vooraf

    Nodig

    Doe in de 48 uur vóór de afname geen zware training, lange duurinspanning of iets waarvan je buiten adem raakt. Gewoon wandelen mag.

  • Water drinken mag altijd. Drink vooraf gewoon, dat maakt het prikken makkelijker.
  • Neem je medicijnen gewoon in, tenzij je eigen arts iets anders heeft gezegd.

LD (Lactaatdehydrogenase): wanneer is meten zinvol?

Een LDH-afname kort na een zware training kan een hogere waarde opleveren dan een afname op een rustdag. Duurinspanning zoals hardlopen kan de LDH-activiteit 12 tot 24 uur verhogen, volgens eerder onderzoek dat Callegari en collega's in 2017 aanhalen. Een afname die meer dan 24 uur na zo'n duurtraining plaatsvindt, valt buiten die periode van 12 tot 24 uur.

LD (Lactaatdehydrogenase): klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een laag LDH wordt door de NVKC (Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie) aan geen enkele oorzaak toegeschreven. Unilabs, Certe en Diagnostiek voor U geven voor LDH bij volwassenen alleen een bovengrens, waardoor een uitslag bij die drie laboratoria alleen als te hoog kan gelden.

Hoge waarden

Volgens de NVKC (Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie) betekent een verhoogd LDH dat cellen van een weefsel kapot zijn gegaan, maar het getal noemt dat weefsel niet.

Baird en collega's beschrijven in een artikel uit 2012 onderzoek waarin zwaardere krachttraining het LDH hoger liet uitvallen, samen met CK (creatinekinase) en ASAT (aspartaataminotransferase). Training op 70 en 90 procent van het 10RM gaf daar hogere waarden dan training op 35 procent, bij steeds 150 herhalingen. Het 10RM is het zwaarste gewicht dat iemand tien keer kan tillen.

Een voorafgaande zware training verklaart een verhoogd LDH niet met zekerheid, omdat ook beschadigd weefsel elders of kapotte rode bloedcellen dezelfde stijging kunnen geven.

LD (Lactaatdehydrogenase): oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verhoogt

  • Weefselschade

    LDH zit in de meeste weefsels en komt in het bloed als cellen kapotgaan, dus elke ziekte die een weefsel of orgaan beschadigt kan de waarde verhogen.

  • Hartinfarct

    Na een hartinfarct kan LDH stijgen, maar troponine en CK zijn na een infarct sneller in het bloed meetbaar.

  • Afbraak van rode bloedcellen in het lichaam (hemolyse)

    Gaan rode bloedcellen in het lichaam kapot, dan komt hun LDH in het bloed.

  • Inwendige bloeding

    LDH kan verhoogd zijn na een bloeding in het lichaam.

  • Kapotte rode bloedcellen in de buis

    De LDH-concentratie in een rode bloedcel is ongeveer 50 keer hoger dan in serum, dus bloed dat in de buis is beschadigd geeft een vals verhoogde uitslag.

LD (Lactaatdehydrogenase): leefstijl en deze waarde

Noteer bij een LDH-meting of u in het etmaal voor de afname zwaar getraind hebt, zodat de uitslag naast die training gelezen kan worden.

Laat bij een verhoogd LDH ook CK, creatinekinase, een enzym uit spiercellen, bepalen. Stijgen LDH en CK allebei na een training, dan kan dat bij spierschade passen.

LD (Lactaatdehydrogenase): veelgestelde vragen

Hoe lang na een training is LDH verhoogd?

LDH kan na duurinspanning zoals hardlopen 12 tot 24 uur verhoogd blijven, volgens eerder onderzoek dat Callegari en anderen in een artikel uit 2017 aanhalen. Die periode is beschreven voor duurinspanning; na zware krachttraining kan LDH ook stijgen, samen met CK (creatinekinase), zoals Baird en anderen in 2012 beschrijven.

Wat is de normale LDH waarde voor volwassenen?

De normale LDH waarde voor volwassenen is bij Star-SHL 118 tot 251 U/l tussen 19 en 50 jaar, 128 tot 274 U/l tussen 51 en 65, 130 tot 282 U/l tussen 66 en 80 en 130 tot 301 U/l vanaf 81 jaar.

Waarom zijn ASAT en kalium ook verhoogd bij mijn LDH?

Het enzym ASAT en kalium kunnen samen met LDH vals verhoogd uitvallen als rode bloedcellen in het bloedmonster openbreken, volgens een leerartikel van Krasowski uit 2019. Die cellen geven bij het openbreken onder meer ASAT, LDH en kalium af aan het monster. ASAT, aspartaataminotransferase, kan bovendien na zware krachttraining samen met CK en LDH stijgen, zo beschrijft een artikel van Baird en anderen uit 2012.

LD (Lactaatdehydrogenase): bronnen

  1. den Elzen WPJ, Brouwer N, Thelen MH, Le Cessie S, Haagen I-A, Cobbaert CM. NUMBER: standardized reference intervals in the Netherlands using a 'big data' approach. Clin Chem Lab Med 2018;57(1):42-56. (opgehaald 2026) doi.org
  2. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  3. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  4. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  5. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  6. NVKC, Alles over testen: LDH, allesovertesten.nl, geraadpleegd 2026-10-07 (opgehaald 2026) allesovertesten.nl
  7. Star-SHL, Labbepalingen: LD(H), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-07 (opgehaald 2026) star-shl.nl

Onderzoeken met verwante waarden

Deze panelen meten waarden uit dezelfde categorie als deze marker.

Sporters

Whoop Metabolic Health

Een bloedonderzoek met 52 biomarkers voor je stofwisseling, geïnspireerd op het WHOOP Metabolic Health Panel — bloedsuikerregulatie, insuline, schildklier, lever en de mineralen achter je metabolisme.

Volledig Bloedbeeld Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden Lp(a) Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Calcium Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Magnesium Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vrij Testosteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Insuline (Nuchter) HOMA-IR CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Ferritine IJzer Transferrine Transferrine Saturatie Vitamine D (25-OH) Leptine Zink Selenium Jodium Koper Vrij T3 (Trijodothyronine) Vrij T4 (Thyroxine) Gamma-GT Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€799,-
Sporters

Whoop

Een uitgebreid bloedonderzoek met 45 biomarkers, geïnspireerd op WHOOP Advanced Labs — een diepgaande blik op stofwisseling, hart- en vaatrisico, hormonen, lever, nieren en ontsteking.

SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) ALAT (Alanine-aminotransferase) LDL Cholesterol Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) Vrij Testosteron FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) Testosteron Totaal Bicarbonaat Calcium Chloride Ferritine IJzer Magnesium Kalium Natrium Transferrine CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Apo(B) (Apolipoproteïne B) HDL Cholesterol Cholesterol Totaal Albumine HOMA-IR Alkalische Fosfatase ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Totaal Eiwit Ureum Kreatinine Vitamine D (25-OH) eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Insuline (Nuchter) Leukocyten Differentiatie Transferrine Saturatie Lp(a) Triglyceriden Klein Bloedbeeld Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€499,-
Sporters

Whoop Women's Health

Een bloedonderzoek met 54 biomarkers voor vrouwen, geïnspireerd op het WHOOP Women's Health Panel — vruchtbaarheids-, cyclus- en schildklierhormonen plus een complete stofwisselings- en voedingsbasis.

Volledig Bloedbeeld Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden Lp(a) Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Calcium Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Magnesium Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vrij Testosteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Insuline (Nuchter) HOMA-IR CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Ferritine IJzer Transferrine Transferrine Saturatie Vitamine D (25-OH) AMH (Anti-Mülleriaans Hormoon) Progesteron Prolactine Anti-TPO Vrij T3 (Trijodothyronine) Vrij T4 (Thyroxine) Leptine Vitamine B12 Foliumzuur Fosfaat Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€709,-
Sporters

Whoop Men's Health

Een bloedonderzoek met 49 biomarkers voor mannen, geïnspireerd op het WHOOP Men's Health Panel — testosteron, PSA en prostaatgezondheid plus een complete stofwisselings- en hormoonbasis.

Volledig Bloedbeeld Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden Lp(a) Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Calcium Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Magnesium Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vrij Testosteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Insuline (Nuchter) HOMA-IR CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Ferritine IJzer Transferrine Transferrine Saturatie Vitamine D (25-OH) PSA (Prostaatspecifiek Antigeen) Prolactine Leptine Urinezuur Zink Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€659,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

LD (Lactaatdehydrogenase)

€10,-