Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Nieren

Leukocyten in urine: uitslag en een vals negatieve teststrip

Leukocyten, ook witte bloedcellen genoemd, zijn afweercellen die het lichaam helpen beschermen tegen vreemde indringers. Raken de nieren, de blaas of de urinewegen ontstoken, dan belanden er meer van deze cellen in de urine.

Een ontsteking van de urinewegen kan aandrang, zichtbaar bloed in de urine of gevoeligheid boven het schaambeen geven. Of er afweercellen in de urine aanwezig zijn, kan alleen een urinetest vaststellen.

De score op de teststrip loopt van negatief via spoor naar +, ++ en +++, en negatief is de verwachte uitslag. Een negatieve strip weegt minder zwaar bij sterk geconcentreerde urine of na vitamine C of antibiotica, omdat die het veldje onterecht negatief kunnen houden.

Beoordeling door arts inbegrepen

Leukocyten zijn witte bloedcellen, de cellen die infecties bestrijden; de leukocytenstrip zoekt in de urine naar een enzym dat ze afgeven, en normaal is de uitslag negatief.

  • Een positieve leukocytenstrip past bij een ontsteking van de nieren, blaas of urinewegen, maar is geen diagnose: nitriet, klachten en een urinekweek wegen mee.
  • De leukocytenstrip mist een deel van de infecties: in onderzoek was hij positief bij 72 tot 97 procent van de bewezen urineweginfecties.
  • Boven de 65 jaar is de leukocytenstrip minder betrouwbaar, omdat bacteriën en witte bloedcellen in de urine zonder infectie dan vaker voorkomen.

Referentiewaarden

Verwachte uitslag Negatief

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Leukocyten (urine): wat deze test meet

Het veldje voor leukocyten op de teststrip reageert op leukocyten-esterase, een enzym afkomstig van neutrofielen, een van de soorten witte bloedcellen. De kleur en de sterkte van het veldje worden afgelezen als een score.

Verontreiniging bij het opvangen kan het onterecht positief maken. Onterecht negatief kan het worden bij urine met een hoog soortelijk gewicht, dus sterk geconcentreerde urine, bij veel glucose of eiwit in de urine, bij vitamine C en bij sommige antibiotica, zoals cefalexine, nitrofurantoïne, tetracycline en gentamicine.

Leukocyten in de urine zijn een andere bepaling dan de leukocyten in het bloed, die in een bloedmonster worden geteld; de urinecellen zelf worden onder de microscoop geteld in een urinesediment.

Leukocyten (urine): waarom deze waarde ertoe doet

Een negatieve leukocytenstrip stelt niet volledig gerust: onderzoek vond een positieve strip bij 72 tot 97 procent van de door een kweek bevestigde infecties.

Een positieve leukocytenstrip kan wijzen op afweercellen in de urinewegen, maar de strip zegt niet waardoor die cellen daar zijn.

Leukocyten (urine): zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Leukocyten (urine): wanneer is meten zinvol?

Volgens de Britse richtlijn krijgen vrouwen onder de 65 met maar één klacht uit pijn bij het plassen, troebele urine en nieuw 's nachts plassen een leukocytenstrip. Bij mannen onder de 65 bij wie een urineweginfectie wordt vermoed, met weinig kans op complicaties en zonder katheter, is de strip volgens die richtlijn onbetrouwbaar om een infectie uit te sluiten, en boven de 65 noemt dezelfde richtlijn teststrips onbetrouwbaar voor de diagnose.

Het leukocytenveldje zit ook op de strip van een breder urineonderzoek, naast onder meer nitriet, bloed, eiwit en glucose.

Leukocyten (urine): klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een negatieve leukocytenstrip, de verwachte uitslag, zegt minder als vitamine C of sommige antibiotica het veldje hebben onderdrukt.

Hoge waarden

Flankpijn met koorts en koude rillingen naast een positieve leukocytenstrip kan op een nierbekkenontsteking wijzen en is een reden om een arts te bellen.

Leukocyten (urine): oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Vitamine C

    Vitamine C in de urine kan de leukocytenstrip vals negatief maken.

  • Geconcentreerde urine, glucose of eiwit

    Erg geconcentreerde urine of veel glucose of eiwit in de urine kan de leukocytenstrip vals negatief maken.

  • Sommige antibiotica

    Sommige antibiotica, zoals nitrofurantoïne, tetracycline en gentamicine, kunnen de leukocytenstrip vals negatief maken.

Wat de waarde verhoogt

  • Urineweginfectie

    Bij een blaasontsteking of andere urineweginfectie zijn vaak leukocyten in de urine aan te tonen; samen met een positieve nitriettest wijzen ze op een urineweginfectie.

  • Soa, zoals chlamydia

    Een soa, zoals chlamydia, kan leukocyten in de urine geven terwijl een gewone urinekweek niets laat groeien.

  • Ontsteking zonder bacteriegroei

    Leukocyten in de urine zonder groei in de kweek kunnen onder meer passen bij een eerdere antibioticakuur, een katheter, stenen in de urinewegen of een blaastumor.

  • Bacteriën en witte bloedcellen zonder infectie bij ouderen

    Boven de 65 jaar hebben steeds meer mensen bacteriën en witte bloedcellen in de urine zonder infectie; dat kan de leukocytenstrip positief maken, en antibiotica helpen dan niet.

  • Verontreinigd urinemonster

    Urine die niet schoon is opgevangen kan de leukocytenstrip vals positief maken.

Leukocyten (urine): leefstijl en deze waarde

Een positieve leukocytenstrip kan op een urineweginfectie wijzen, en bij zo'n infectie adviseert de Britse richtlijn opnieuw advies te vragen als de klachten na een consult verslechteren of na 48 uur niet beter zijn.

Leukocyten (urine): veelgestelde vragen

Wat is een normale uitslag voor leukocyten in urine?

Een normale uitslag voor leukocyten in urine is negatief. De strip geeft een score in plaats van een getal, negatief, spoor, +, ++ of +++, en die score zegt op zichzelf niets over de oorzaak.

Kan geconcentreerde urine de leukocytenstrip vertekenen?

Ja, sterk geconcentreerde urine kan de leukocytenstrip onterecht negatief houden. Overzichtsartikelen noemen urine met een hoog soortelijk gewicht als oorzaak van een vals negatieve uitslag, zodat een negatieve strip bij zulke urine minder zeker is.

Verstoort vitamine C de teststrip voor leukocyten?

Ja, vitamine C kan het veldje voor leukocyten onterecht negatief houden. Een negatieve uitslag na vitamine C kan daardoor ten onrechte geruststellen, en hetzelfde geldt voor sommige antibiotica, zoals cefalexine en nitrofurantoïne.

Wat is het verschil tussen leukocyten in urine en in het bloed?

Leukocyten in urine en leukocyten in het bloed zijn twee aparte bepalingen uit twee verschillende monsters. De urinestrip zoekt een enzym van witte bloedcellen in de urine, terwijl de bloedwaarde het aantal witte bloedcellen in het bloed telt.

Leukocyten (urine): bronnen

  1. Hitzeman N, Greer D, Carpio E. Office-Based Urinalysis: A Comprehensive Review. Am Fam Physician 2022;106(1):27-35B. (opgehaald 2026) aafp.org
  2. Simerville JA, Maxted WC, Pahira JJ. Urinalysis: a comprehensive review. Am Fam Physician 2005;71(6):1153-1162. (opgehaald 2026) aafp.org
  3. UK Health Security Agency. Diagnosis of urinary tract infections: quick reference tools for primary care, updated 7 July 2025. (opgehaald 2026) gov.uk

Onderzoeken met verwante waarden

Deze panelen meten waarden uit dezelfde categorie als deze marker.

Whoop

Whoop Heart Health

Een bloedonderzoek met 46 biomarkers voor hartgezondheid, geïnspireerd op het WHOOP Heart Health Panel — een geavanceerde blik op cholesterol, lipoproteïnen, ontsteking en nierfunctie.

Volledig Bloedbeeld Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden Lp(a) Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Calcium Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Magnesium Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vrij Testosteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Insuline (Nuchter) HOMA-IR CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Ferritine IJzer Transferrine Transferrine Saturatie Vitamine D (25-OH) Cystatine C Urinezuur Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€629,-
Whoop

Whoop

Een uitgebreid bloedonderzoek met 45 biomarkers, geïnspireerd op WHOOP Advanced Labs — een diepgaande blik op stofwisseling, hart- en vaatrisico, hormonen, lever, nieren en ontsteking.

SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) ALAT (Alanine-aminotransferase) LDL Cholesterol Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) Vrij Testosteron FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) Testosteron Totaal Bicarbonaat Calcium Chloride Ferritine IJzer Magnesium Kalium Natrium Transferrine CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Apo(B) (Apolipoproteïne B) HDL Cholesterol Cholesterol Totaal Albumine HOMA-IR Alkalische Fosfatase ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Totaal Eiwit Ureum Kreatinine Vitamine D (25-OH) eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Insuline (Nuchter) Leukocyten Differentiatie Transferrine Saturatie Lp(a) Triglyceriden Klein Bloedbeeld Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€499,-
Volledige Gezondheid

360 Gezondheid

Breed gezondheidspanel: hormonen, schildklier, vitaminen, lipiden, lever, nieren en bloedbeeld.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Triglyceriden Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Vrij T4 (Thyroxine) LDL Cholesterol Leverfunctietest SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Vitamine B12 Vitamine D (25-OH) Testosteron Totaal Vrij T3 (Trijodothyronine) Ferritine HDL Cholesterol Albumine Cholesterol Totaal Klein Bloedbeeld Vrij Testosteron Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€346,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad