Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Nieren

Zuurgraad van urine (pH): medicijnen, maag en nieren

De nieren verwijderen volgens MedlinePlus zuren uit het bloed, en hoe zuur de urine is, wordt gemeten als pH. Een lage pH betekent zure urine, een hoge pH minder zure of basische urine.

Een afwijkende pH kan volgens MedlinePlus onder meer komen door de nieren, een urineweginfectie, braken of diarree, en medicijnen zoals natriumbicarbonaat of kaliumcitraat kunnen de uitslag beïnvloeden. De zuurgraad zelf blijkt alleen uit een urinetest.

Star-SHL hanteert voor de pH van urine 4,5 tot 8,0, gemeten met een teststrip in een portie urine.

Beoordeling door arts inbegrepen

De pH van urine geeft aan hoe zuur de urine is: een lage pH hoort bij zure urine, een hoge pH bij minder zure, basische urine. Een afwijkende pH kan volgens MedlinePlus onder meer komen door de nieren, een urineweginfectie, braken of diarree.

  • Star-SHL hanteert voor de pH van urine 4,5 tot 8,0, Unilabs 5 tot 8 en Diagnostiek voor U 5,0 tot 7,0.
  • Veel fruit, groente of zuivel anders dan kaas kan de pH van urine volgens MedlinePlus verhogen, veel vis, vlees of kaas kan haar verlagen.
  • Sommige medicijnen, zoals natriumbicarbonaat en acetazolamide, kunnen volgens MedlinePlus de uitslag van een urine-pH-test beïnvloeden.

Referentiewaarden

Bekijk de waarde die voor jou geldt:

Kies man of vrouw — dit bereik verschilt per geslacht.

Vul je leeftijd in — dit bereik verandert met de leeftijd.

Dit bereik hangt ook af van bijvoorbeeld cyclusfase of afnamemateriaal; de gemarkeerde rijen gelden voor jouw groep.

Man Jouw groep
pH
Laag 4.5 Normaal 8 Hoog
Vrouw Jouw groep
pH
Laag 4.5 Normaal 8 Hoog

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Zuurgraad (urine): wat Nederlandse laboratoria hanteren

De bovengrens loopt van 7 pH bij Diagnostiek voor U tot 8 pH bij Star-shl.

Referentiewaarden per groep, in pH
Star-shl · Iedereen 4,5–8,0 pH
4,5 8
Unilabs · Iedereen 5–8 pH
5 8
Certe · Iedereen · sneltest in het ziekenhuis 4,5–8,0 pH
4,5 8
Diagnostiek voor U · Iedereen 5–7 pH
5 7
0 8,8 pH

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

Zuurgraad (urine): wat deze test meet

Een meting van de urine-pH bepaalt het zuurniveau met een strookje dat van kleur verandert; volgens de Cleveland Clinic zijn zulke teststrips plastic strookjes met vakjes chemicaliën die verkleuren bij contact met bepaalde stoffen.

Zuurgraad (urine): waarom deze waarde ertoe doet

De urine-pH is van belang omdat de test volgens MedlinePlus kan worden gedaan om een stofwisselingsaandoening op te sporen, zoals renale tubulaire acidose, waarbij de nieren zuren onvoldoende uit het bloed halen.

Zuurgraad (urine): zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Zuurgraad (urine): wanneer is meten zinvol?

Bij een vermoeden van een veranderde zuurgraad van de urine kan de zorgverlener volgens MedlinePlus een urine-pH-test aanvragen en vooraf vragen te stoppen met onder meer acetazolamide, ammoniumchloride, kaliumcitraat of natriumbicarbonaat, omdat die de uitslag kunnen beïnvloeden. Stop daar volgens MedlinePlus nooit mee zonder eerst te overleggen.

Zuurgraad (urine): klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Diarree, uithongering en te veel zuur in de lichaamsvloeistoffen, metabole acidose genoemd, kunnen volgens MedlinePlus een lage urine-pH geven; diabetische ketoacidose is een voorbeeld van metabole acidose.

Hoge waarden

Braken en het leegzuigen van de maag kunnen de urine-pH volgens MedlinePlus verhogen, net als nierfalen en een urineweginfectie.

Zuurgraad (urine): oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Diarree

    Een lage urine-pH kan komen door diarree.

  • Te veel zuur in de lichaamsvloeistoffen (metabole acidose)

    Te veel zuur in de lichaamsvloeistoffen, zoals bij diabetische ketoacidose, kan een lage urine-pH geven.

  • Uithongering

    Uithongering staat in de lijst van mogelijke oorzaken van een lage urine-pH.

Wat de waarde verhoogt

  • Nieren die zuren niet goed verwijderen (renale tubulaire acidose)

    Een hoge urine-pH kan komen door nieren die zuren niet goed uit het bloed verwijderen.

  • Nierfalen

    Nierfalen staat in de lijst van mogelijke oorzaken van een hoge urine-pH.

  • Urineweginfectie

    Een urineweginfectie kan een hoge urine-pH geven.

  • Braken of het leegzuigen van de maag

    Braken en het leegzuigen van de maag om vocht te verwijderen kunnen een hoge urine-pH geven.

Zuurgraad (urine): leefstijl en deze waarde

Meld bij een urine-pH-test welke medicijnen u gebruikt, omdat middelen zoals natriumbicarbonaat en kaliumcitraat volgens MedlinePlus de uitslag kunnen beïnvloeden. Een afwijkende pH bespreekt u met uw huisarts.

Zuurgraad (urine): veelgestelde vragen

Welke medicijnen beïnvloeden de pH van urine?

Medicijnen die de pH van urine kunnen beïnvloeden zijn volgens MedlinePlus onder meer acetazolamide, ammoniumchloride, methenaminemandelaat, kaliumcitraat, natriumbicarbonaat en thiazide-diuretica.

Zuurgraad (urine): bronnen

  1. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  2. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  3. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  4. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  5. MedlinePlus Medical Encyclopedia, Urine pH test, medlineplus.gov, geraadpleegd 2026-10-18 (opgehaald 2026) medlineplus.gov

Onderzoeken met verwante waarden

Deze panelen meten waarden uit dezelfde categorie als deze marker.

Sporters

Whoop Heart Health

Een bloedonderzoek met 46 biomarkers voor hartgezondheid, geïnspireerd op het WHOOP Heart Health Panel — een geavanceerde blik op cholesterol, lipoproteïnen, ontsteking en nierfunctie.

Volledig Bloedbeeld Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden Lp(a) Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Calcium Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Magnesium Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vrij Testosteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Insuline (Nuchter) HOMA-IR CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Ferritine IJzer Transferrine Transferrine Saturatie Vitamine D (25-OH) Cystatine C Urinezuur Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€629,-
Gezondheidscheck

360 Gezondheid

Breed gezondheidspanel: hormonen, schildklier, vitaminen, lipiden, lever, nieren en bloedbeeld.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Triglyceriden Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Vrij T4 (Thyroxine) LDL Cholesterol Leverfunctietest SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Vitamine B12 Vitamine D (25-OH) Testosteron Totaal Vrij T3 (Trijodothyronine) Ferritine HDL Cholesterol Albumine Cholesterol Totaal Klein Bloedbeeld Vrij Testosteron Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€346,-
Sporters

Whoop

Een uitgebreid bloedonderzoek met 45 biomarkers, geïnspireerd op WHOOP Advanced Labs — een diepgaande blik op stofwisseling, hart- en vaatrisico, hormonen, lever, nieren en ontsteking.

SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) ALAT (Alanine-aminotransferase) LDL Cholesterol Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) Vrij Testosteron FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) Testosteron Totaal Bicarbonaat Calcium Chloride Ferritine IJzer Magnesium Kalium Natrium Transferrine CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Apo(B) (Apolipoproteïne B) HDL Cholesterol Cholesterol Totaal Albumine HOMA-IR Alkalische Fosfatase ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Totaal Eiwit Ureum Kreatinine Vitamine D (25-OH) eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Insuline (Nuchter) Leukocyten Differentiatie Transferrine Saturatie Lp(a) Triglyceriden Klein Bloedbeeld Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€499,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad