Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Mineralen

Bicarbonaat: ademhaling, longen en de zuurgraad van het bloed

Kooldioxide, waarvan bicarbonaat (HCO3-) volgens de NVKC de belangrijkste vorm is, ontstaat bij de stofwisseling en verlaat het lichaam via de longen met de uitademingslucht. De nieren kunnen volgens de NVKC de zuur-base balans handhaven door bicarbonaat uit te scheiden of juist vast te houden.

Volgens de NVKC wordt het bloed basischer bij een toename van basische stoffen zoals bicarbonaat, en gaat bij een metabole acidose een lage pH gepaard met een verlaagd HCO3-. Veranderingen in de zuurgraad van het bloed ontstaan volgens de NVKC bij problemen met de longen of met de nieren: het bloed wordt te zuur (acidose) of te basisch (alkalose). Een bloedtest is de enige manier om de bicarbonaatwaarde te kennen.

Star-SHL hanteert voor bicarbonaat in serum 20 - 31 mmol/l.

Beoordeling door arts inbegrepen

Bicarbonaat (HCO3-) is volgens de NVKC de belangrijkste vorm van kooldioxide in het lichaam. De nieren kunnen het uitscheiden of vasthouden om de balans tussen zuur en base te handhaven.

  • Star-SHL hanteert voor bicarbonaat 20 - 31 mmol/l, Unilabs 22,0 - 29,0 mmol/l, Certe 24 - 28 mmol/L en Diagnostiek voor U 21 - 28 mmol/L.
  • Een verhoogd bicarbonaat samen met een hoge pH past volgens de NVKC bij een metabole alkalose, met onder meer langdurig overgeven als mogelijke oorzaak.
  • Een verlaagd bicarbonaat samen met een lage pH past volgens de NVKC bij een metabole acidose, met onder meer diabetes en ernstige nierproblemen als mogelijke oorzaken.

Bicarbonaat: wat Nederlandse laboratoria hanteren

Er is geen landelijk afgesproken referentiewaarde; dit is wat afzonderlijke laboratoria publiceren.

De bovengrens loopt van 28 mmol/l bij Certe tot 31 mmol/l bij Star-shl.

Referentiewaarden per groep, in mmol/l
Star-shl · Iedereen 20–31 mmol/l
20 31
Unilabs · Iedereen 22–29 mmol/l
22 29
Certe · Iedereen 24–28 mmol/L
24 28
Diagnostiek voor U · Iedereen 21–28 mmol/L
21 28
0 34,1 mmol/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

Bicarbonaat: wat deze test meet

Bij een bicarbonaatmeting wordt het HCO3- in het bloed uitgedrukt in millimol per liter (mmol/l). Voor een bloedgasonderzoek wordt volgens de NVKC bloed uit een slagader afgenomen in plaats van uit een ader, en dat geeft een betere indruk van de zuurgraad (pH) van het bloed.

Bicarbonaat: waarom deze waarde ertoe doet

De bepaling van totaal CO2, met bicarbonaat als belangrijkste vorm, kan volgens de NVKC samen met andere elektrolyten inzicht geven in de oorzaak van een verstoorde zuur-base balans: een respiratoire afwijking, waarbij de longen niet de juiste hoeveelheid CO2 kunnen uitademen, of een metabole afwijking, waarbij de nieren niet de juiste hoeveelheid bicarbonaat kunnen uitscheiden.

Bicarbonaat: zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
In welke test
Whoop · €499,- · Whoop Heart Health · €629,- · Whoop Men's Health · €659,- · Whoop Performance Health · €689,-
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Bicarbonaat: wanneer is meten zinvol?

Bij kortademigheid kan volgens de NVKC een test op totaal CO2, waarvan bicarbonaat de belangrijkste vorm is, worden aangevraagd als de dokter een verstoorde zuur-base balans vermoedt, vaak naast een bloedgasonderzoek.

Bicarbonaat: klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een bicarbonaat onder de 20 mmol/l van Star-SHL kan samen met een lage pH volgens de NVKC passen bij een metabole acidose, met diabetes, shock of ernstige nierproblemen als mogelijke oorzaken.

Hoge waarden

Te veel CO2 in het bloed, grotendeels bicarbonaat, kan volgens MedlinePlus een teken zijn van longziekten of van een metabole alkalose, en Star-SHL legt de bovengrens voor bicarbonaat op 31 mmol/l.

Bicarbonaat: oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Diabetische ketoacidose

    Te weinig CO2 in het bloed kan een teken zijn van diabetische ketoacidose, een complicatie van diabetes type 1 en type 2.

  • Ernstige nierproblemen

    Ernstige nierproblemen kunnen een oorzaak zijn van een metabole acidose: een lage pH samen met een verlaagd HCO3- in het bloed.

  • Langdurige diarree

    Langdurige diarree is een van de mogelijke oorzaken van een metabole acidose, waarbij te weinig CO2 in het bloed kan zitten.

  • Hyperventilatie

    Te weinig CO2 in het bloed kan een teken zijn van een respiratoire alkalose, die door een long- of ademhalingsprobleem ontstaat, waaronder hyperventilatie: snel en diep ademhalen.

  • Een buis die voor de analyse is geopend

    Na het openen van de afnamebuis loopt de concentratie bicarbonaat af met ongeveer 6 mmol/L per uur; de buis moet dicht blijven tot de analyse.

Wat de waarde verhoogt

  • Langdurig overgeven

    Langdurig overgeven, met verlies van zuur uit de maag, kan een metabole alkalose geven: een hoge pH samen met een verhoogd HCO3- in het bloed.

  • Een overdosis bicarbonaat

    Een overdosis bicarbonaat kan een oorzaak zijn van een metabole alkalose met een verhoogd HCO3-.

  • Syndroom van Cushing

    Te veel CO2 in het bloed kan een teken zijn van het syndroom van Cushing.

  • Longziekten

    Te veel CO2 in het bloed kan een teken zijn van longziekten.

Bicarbonaat: leefstijl en deze waarde

Bespreek een bicarbonaat buiten de grenzen van Star-SHL met uw huisarts en noem daarbij klachten als kortademigheid, omdat de NVKC kortademigheid noemt als klacht waarbij de dokter een verstoorde zuur-base balans kan vermoeden.

Bicarbonaat: veelgestelde vragen

Kan een laag bicarbonaat samenhangen met snel ademhalen?

Ja, te weinig CO2 in het bloed, waarvan bicarbonaat het meeste uitmaakt, kan volgens MedlinePlus een teken zijn van een respiratoire alkalose, en hyperventilatie, snel en diep ademhalen, staat bij de oorzaken daarvan.

Bicarbonaat: bronnen

  1. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  2. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  3. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  4. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  5. MedlinePlus, Carbon Dioxide (CO2) in Blood, medlineplus.gov, geraadpleegd 2026-10-19 (opgehaald 2026) medlineplus.gov
  6. NVKC, Alles over testen: Bloedgassen, allesovertesten.nl, geraadpleegd 2026-10-19 (opgehaald 2026) allesovertesten.nl

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

Sporters

Whoop

Een uitgebreid bloedonderzoek met 45 biomarkers, geïnspireerd op WHOOP Advanced Labs — een diepgaande blik op stofwisseling, hart- en vaatrisico, hormonen, lever, nieren en ontsteking.

SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) ALAT (Alanine-aminotransferase) LDL Cholesterol Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) Vrij Testosteron FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) Testosteron Totaal Bicarbonaat Calcium Chloride Ferritine IJzer Magnesium Kalium Natrium Transferrine CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Apo(B) (Apolipoproteïne B) HDL Cholesterol Cholesterol Totaal Albumine HOMA-IR Alkalische Fosfatase ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Totaal Eiwit Ureum Kreatinine Vitamine D (25-OH) eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Insuline (Nuchter) Leukocyten Differentiatie Transferrine Saturatie Lp(a) Triglyceriden Klein Bloedbeeld Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€499,-
Sporters

Whoop Heart Health

Een bloedonderzoek met 46 biomarkers voor hartgezondheid, geïnspireerd op het WHOOP Heart Health Panel — een geavanceerde blik op cholesterol, lipoproteïnen, ontsteking en nierfunctie.

Volledig Bloedbeeld Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden Lp(a) Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Calcium Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Magnesium Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vrij Testosteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Insuline (Nuchter) HOMA-IR CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Ferritine IJzer Transferrine Transferrine Saturatie Vitamine D (25-OH) Cystatine C Urinezuur Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€629,-
Sporters

Whoop Men's Health

Een bloedonderzoek met 49 biomarkers voor mannen, geïnspireerd op het WHOOP Men's Health Panel — testosteron, PSA en prostaatgezondheid plus een complete stofwisselings- en hormoonbasis.

Volledig Bloedbeeld Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden Lp(a) Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Calcium Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Magnesium Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vrij Testosteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Insuline (Nuchter) HOMA-IR CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Ferritine IJzer Transferrine Transferrine Saturatie Vitamine D (25-OH) PSA (Prostaatspecifiek Antigeen) Prolactine Leptine Urinezuur Zink Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€659,-
Sporters

Whoop Performance Health

Een bloedonderzoek met 51 biomarkers voor prestaties, geïnspireerd op het WHOOP Performance Health Panel — herstel, bloedaanmaak, schildklier, hormonen, ijzer en voedingsstatus voor wie traint.

Volledig Bloedbeeld Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden Lp(a) Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Calcium Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Magnesium Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vrij Testosteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Insuline (Nuchter) HOMA-IR CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Ferritine IJzer Transferrine Transferrine Saturatie Vitamine D (25-OH) IGF-1 Creatine Kinase (CK) Reticulocyten Vrij T3 (Trijodothyronine) Vrij T4 (Thyroxine) Vitamine B12 Foliumzuur Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€689,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

Bicarbonaat

€10,-