Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Hart en Vaten

NT-proBNP en inspanning: wat de waarde zegt over de belasting van het hart

De hartkamers geven volgens het NHG extra natriuretische peptiden af als hun wand onder verhoogde spanning staat door te veel druk of te veel vocht, en NT-proBNP is daarvan het niet-actieve afsplitsingsproduct. Het hormoon pro-BNP, waaruit NT-proBNP ontstaat, helpt volgens de NVKC het pompen door de bloeddruk te verlagen en de uitscheiding van zout en water te vergroten.

Sterk verhoogde waarden van NT-proBNP wijzen er volgens de NVKC op dat iemand hartfalen heeft. Bij hartfalen met behouden ejectiefractie (HFpEF), een vorm van hartfalen waarbij de ejectiefractie van de linkerkamer, veelal gemeten met een echo van het hart, 50% of meer is, kan NT-proBNP volgens het NHG in rust normaal zijn en na forse inspanning pieksgewijs hoog. Alleen een bloedtest laat het NT-proBNP zien.

Star-SHL beoordeelt bij mensen jonger dan 50 jaar 0 tot 15 pmol/l als 'hartfalen niet waarschijnlijk', 15 tot 50 pmol/l als 'hartfalen mogelijk' en boven 50 pmol/l als 'mogelijk acuut hartfalen'.

Beoordeling door arts inbegrepen

NT-proBNP is het niet-actieve stuk van een hormoon dat de hartkamers extra aanmaken als hun wand onder spanning staat. Een sterk verhoogde waarde wijst volgens de NVKC op hartfalen.

  • Het NHG hanteert voor NT-proBNP bij een vermoeden van niet-acuut hartfalen een afkapwaarde van 125 pg/ml, die volgens het NHG overeenkomt met 15 pmol/l, ook als het laboratorium andere referentiewaarden aanhoudt.
  • Behalve hartfalen kunnen volgens het NHG ook chronische nierschade, atriumfibrilleren, een hoge leeftijd en een ernstige infectie NT-proBNP verhogen.
  • Bij atriumfibrilleren geeft een NT-proBNP onder de afkapwaarde volgens het NHG onvoldoende zekerheid om hartfalen uit te sluiten.

Wanneer is deze waarde afwijkend?

Afkapwaarden per uitslag, in pmol/l
Uitslag Waarde (pmol/l)
Normaal < 15
Verhoogd ≥ 15

Dit is een afkapwaarde, geen referentiewaarde: de NHG-Standaard Hartfalen schrijft voor deze grens te gebruiken, ook als het laboratorium andere referentiewaarden vermeldt. Geldt voor geleidelijk ontstane (niet-acute) klachten. Let op: bij atriumfibrilleren sluit een waarde ónder de afkapwaarde hartfalen niet uit. Een NT-proBNP kan verlaagd zijn bij overgewicht en bij gebruik van hartfalenmedicatie, en verhoogd bij nierschade, atriumfibrilleren, hogere leeftijd en ernstige infectie.

Bron: Nederlands Huisartsen Genootschap Referentiepopulatie: Volwassenen met vermoeden van hartfalen (NHG-Standaard Hartfalen)

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

NT-proBNP: wat Nederlandse laboratoria hanteren

Referentiewaarden per groep, in pmol/l
Star-shl · Iedereen · tot 49 jaar · hartfalen niet waarschijnlijk 0–15 pmol/l
0 15
Star-shl · Iedereen · tot 49 jaar · hartfalen mogelijk 15–50 pmol/l
15 50
Star-shl · Iedereen · tot 49 jaar · een grens, geen bereik · mogelijk acuut hartfalen > 50 pmol/l
50
Star-shl · Iedereen · 50–75 jaar · hartfalen niet waarschijnlijk 0–15 pmol/l
0 15
Star-shl · Iedereen · 50–75 jaar · hartfalen mogelijk 15–100 pmol/l
15 100
Star-shl · Iedereen · 50–75 jaar · een grens, geen bereik · mogelijk acuut hartfalen > 100 pmol/l
100
Star-shl · Iedereen · 76 jaar en ouder · hartfalen niet waarschijnlijk 0–15 pmol/l
0 15
Star-shl · Iedereen · 76 jaar en ouder · hartfalen mogelijk 15–200 pmol/l
15 200
Star-shl · Iedereen · 76 jaar en ouder · een grens, geen bereik · mogelijk acuut hartfalen > 200 pmol/l
200
Unilabs · Man · 18–45 jaar 0–86 ng/l
Unilabs · Man · 45–55 jaar 0–121 ng/l
Unilabs · Man · 55–65 jaar 0–210 ng/l
Unilabs · Man · 65–75 jaar 0–376 ng/l
Unilabs · Man · 75–150 jaar 0–486 ng/l
Unilabs · Vrouw · 18–45 jaar 0–130 ng/l
Unilabs · Vrouw · 45–55 jaar 0–249 ng/l
Unilabs · Vrouw · 55–65 jaar 0–287 ng/l
Unilabs · Vrouw · 65–75 jaar 0–301 ng/l
Unilabs · Vrouw · 75–150 jaar 0–738 ng/l
Certe · Iedereen · 18 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 125 ng/L
Diagnostiek voor U · Iedereen · een grens, geen bereik < 125 pg/mL
0 220 pmol/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

NT-proBNP: wat deze test meet

NT-proBNP wordt bij Star-SHL in pmol/l gemeten, met grenzen die per leeftijdsgroep oplopen: van 50 tot 75 jaar geldt 15 tot 100 pmol/l als 'hartfalen mogelijk', en bij mensen ouder dan 75 jaar 15 tot 200 pmol/l. De concentratie NT-proBNP is volgens het NHG verhoogd bij een verhoogde wandspanning van de linkerhartkamer.

NT-proBNP: waarom deze waarde ertoe doet

Bij hartfalen met behouden ejectiefractie is NT-proBNP volgens het NHG gemiddeld lager dan bij hartfalen met verminderde ejectiefractie, omdat de wandspanning bij een klein hart met een toegenomen wanddikte niet doorlopend verhoogd is. Bij hartfalen met behouden ejectiefractie neemt de wandspanning in de linkerkamer volgens het NHG bij inspanning abrupt toe, doordat de kamer tekortschiet in het ontspannen, en na lichamelijke inspanning is NT-proBNP daardoor wel verhoogd.

NT-proBNP: zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

NT-proBNP: wanneer is meten zinvol?

Bij klachten als kortademigheid, minder inspanningsvermogen en moeheid denkt de huisarts volgens het NHG aan hartfalen, en een NT-proBNP-test hoort volgens het NHG bij het aanvullend onderzoek daarvoor. Als uitlokkende factoren van hartfalen noemt het NHG onder meer alcohol, cocaïne en geneesmiddelen die kunnen leiden tot het vasthouden van zout en vocht, zoals NSAID's en corticosteroïden.

NT-proBNP: klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een normaal NT-proBNP in rust kan volgens het NHG voorkomen bij mensen met hartfalen met behouden ejectiefractie. Ook obesitas kan volgens het NHG leiden tot lagere waarden van NT-proBNP.

Hoge waarden

Een hoog NT-proBNP kan volgens het NHG komen door hartfalen, maar ook door een ernstige infectie, chronische nierschade of een ritmestoornis zoals atriumfibrilleren. Hartfalen kan volgens Thuisarts onder meer ontstaan door te veel alcohol, door harddrugs zoals cocaïne of door een schildklier die te snel of te langzaam werkt.

NT-proBNP: oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Obesitas

    Obesitas kan leiden tot een lager NT-proBNP.

  • Hartmedicijnen

    Behandeling met diuretica, ACE-remmers, angiotensinereceptorblokkers, bètablokkers of aldosteronantagonisten kan leiden tot een lager NT-proBNP.

Wat de waarde verhoogt

  • Hartfalen

    Sterk verhoogde waarden wijzen op hartfalen: hoe hoger de waarde, hoe ernstiger het hartfalen. Een licht verhoogde waarde kan ook bij mensen zonder hartfalen voorkomen.

  • Chronische nierschade

    Chronische nierschade kan leiden tot een verhoogd NT-proBNP, ook zonder hartfalen.

  • Atriumfibrilleren of een andere ritmestoornis

    Atriumfibrilleren of een andere ritmestoornis kan leiden tot een verhoogd NT-proBNP; bij atriumfibrilleren wordt de test niet aanbevolen om hartfalen aan te tonen of uit te sluiten.

  • Hoge leeftijd

    Een hoge leeftijd kan leiden tot een verhoogd NT-proBNP.

  • Ernstige infectie

    Een ernstige infectie kan leiden tot een verhoogd NT-proBNP.

NT-proBNP: leefstijl en deze waarde

Met een afwijkend NT-proBNP gaat u naar uw huisarts. Bij hartfalen raadt Thuisarts onder meer aan om genoeg te bewegen, geen alcohol te drinken en te stoppen met roken.

NT-proBNP: veelgestelde vragen

Kan NT-proBNP na zware inspanning stijgen?

Ja, bij mensen met hartfalen met behouden ejectiefractie (HFpEF) kunnen volgens het NHG na forse inspanning pieksgewijs hoge NT-proBNP-waarden worden gemeten, terwijl de waarde in rust normaal kan zijn.

NT-proBNP: bronnen

  1. NHG-Standaard Hartfalen (M51). Gepubliceerd mei 2021, laatste aanpassing februari 2026. "Bepaal het B-type natriuretisch peptide (BNP) of het N-terminaal proBNP (NT-proBNP) en gebruik daarbij de volgende afkapwaarden, ook als het laboratorium andere referentiewaarden aanhoudt: ... NT-proBNP 125 pg/ml (komt overeen met 15 pmol/l)." Geraadpleegd 14 juli 2026. (opgehaald 2026) richtlijnen.nhg.org
  2. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  3. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  4. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  5. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  6. NHG-Standaard Hartfalen (M51), mei 2021, laatste aanpassing februari 2026, richtlijnen.nhg.org, geraadpleegd 2026-10-14 (opgehaald 2026) richtlijnen.nhg.org
  7. NVKC, Alles over testen: BNP of NTproBNP, allesovertesten.nl, geraadpleegd 2026-10-14 (opgehaald 2026) allesovertesten.nl

Onderzoeken met verwante waarden

Deze panelen meten waarden uit dezelfde categorie als deze marker.

Sporters

Whoop

Een uitgebreid bloedonderzoek met 45 biomarkers, geïnspireerd op WHOOP Advanced Labs — een diepgaande blik op stofwisseling, hart- en vaatrisico, hormonen, lever, nieren en ontsteking.

SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) ALAT (Alanine-aminotransferase) LDL Cholesterol Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) Vrij Testosteron FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) Testosteron Totaal Bicarbonaat Calcium Chloride Ferritine IJzer Magnesium Kalium Natrium Transferrine CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Apo(B) (Apolipoproteïne B) HDL Cholesterol Cholesterol Totaal Albumine HOMA-IR Alkalische Fosfatase ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Totaal Eiwit Ureum Kreatinine Vitamine D (25-OH) eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Insuline (Nuchter) Leukocyten Differentiatie Transferrine Saturatie Lp(a) Triglyceriden Klein Bloedbeeld Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€499,-
Sporters

Whoop Women's Health

Een bloedonderzoek met 54 biomarkers voor vrouwen, geïnspireerd op het WHOOP Women's Health Panel — vruchtbaarheids-, cyclus- en schildklierhormonen plus een complete stofwisselings- en voedingsbasis.

Volledig Bloedbeeld Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden Lp(a) Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Calcium Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Magnesium Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vrij Testosteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Insuline (Nuchter) HOMA-IR CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Ferritine IJzer Transferrine Transferrine Saturatie Vitamine D (25-OH) AMH (Anti-Mülleriaans Hormoon) Progesteron Prolactine Anti-TPO Vrij T3 (Trijodothyronine) Vrij T4 (Thyroxine) Leptine Vitamine B12 Foliumzuur Fosfaat Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€709,-
Sporters

Whoop Men's Health

Een bloedonderzoek met 49 biomarkers voor mannen, geïnspireerd op het WHOOP Men's Health Panel — testosteron, PSA en prostaatgezondheid plus een complete stofwisselings- en hormoonbasis.

Volledig Bloedbeeld Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden Lp(a) Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Calcium Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Magnesium Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vrij Testosteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Insuline (Nuchter) HOMA-IR CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Ferritine IJzer Transferrine Transferrine Saturatie Vitamine D (25-OH) PSA (Prostaatspecifiek Antigeen) Prolactine Leptine Urinezuur Zink Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€659,-
Sporters

Whoop Metabolic Health

Een bloedonderzoek met 52 biomarkers voor je stofwisseling, geïnspireerd op het WHOOP Metabolic Health Panel — bloedsuikerregulatie, insuline, schildklier, lever en de mineralen achter je metabolisme.

Volledig Bloedbeeld Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden Lp(a) Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Calcium Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Magnesium Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vrij Testosteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Insuline (Nuchter) HOMA-IR CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Ferritine IJzer Transferrine Transferrine Saturatie Vitamine D (25-OH) Leptine Zink Selenium Jodium Koper Vrij T3 (Trijodothyronine) Vrij T4 (Thyroxine) Gamma-GT Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€799,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

NT-proBNP

€82,-