Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Hart en Vaten

LDL-cholesterol: bewegen, roken en wat de meting laat zien

LDL hoort volgens de NVKC bij de lipoproteïnen, deeltjes die vetten zoals cholesterol en triglyceriden door het lichaam vervoeren, en LDL transporteert vooral cholesterol van het maag-darmkanaal naar de vaatwand. LDL-cholesterol is de hoeveelheid cholesterol in die LDL-deeltjes.

Verhoogde LDL-cholesterolconcentraties laten volgens de NVKC cholesterol afzetten op de vaatwand, wat kan uitlopen op hart- en vaatziekten. Alleen een bloedtest laat zien hoe hoog de LDL is, want een hoog cholesterol geeft volgens Thuisarts geen klachten.

Unilabs hanteert voor LDL-cholesterol 0 tot 4,5 mmol/l, en bij de meeste gezonde mensen ligt de waarde volgens de NVKC tussen 2,0 en 4,5 mmol/l.

De route van LDL Cholesterol door het lichaam
  1. Lever

    Geeft cholesterol af aan het bloed.

  2. LDL, het pakketje

    Cholesterol lost niet op in bloed en reist daarom verpakt. De test telt wat er in deze pakketjes zit.

  3. De cellen

    Nemen op wat ze nodig hebben om hun wand te bouwen en hormonen zoals testosteron te maken.

  4. Wat de cellen niet opnemen, blijft in het bloed

  5. Vaatwand

    Het teveel dringt de wand binnen, hoopt zich over jaren op en vernauwt de slagader. Dat kan eindigen in een hartaanval of beroerte.

Algemene streefwaarde onder 3 mmol/l

Beoordeling door arts inbegrepen

LDL-cholesterol is het cholesterol in de LDL-deeltjes, die cholesterol naar de weefsels en organen vervoeren. Verhoogde concentraties laten volgens de NVKC cholesterol afzetten op de vaatwand, wat kan leiden tot hart- en vaatziekten.

  • De NVKC noemt als streefwaarde voor LDL-cholesterol kleiner dan 3,0 mmol/l; Thuisarts noemt onder de 2,6 bij een groot risico op hart- en vaatziekten en onder de 1,8 bij een heel groot risico meestal goed.
  • Voor LDL-cholesterol hanteert Unilabs 0 tot 4,5 mmol/l, Diagnostiek voor U een streefwaarde onder 2,6 mmol/L boven 18 jaar, Star-SHL 0 tot 2,5 mmol/l (bron NHG).
  • Een hoog LDL-cholesterol geeft volgens Thuisarts geen klachten.

Wanneer is deze waarde afwijkend?

Afkapwaarden per uitslag, in mmol/l
Uitslag Waarde (mmol/l)
Onder de streefwaarde < 3
Boven de streefwaarde 3–5
Sterk verhoogd ≥ 5

Er bestaat geen enkele "normale" LDL-waarde: welke waarde voor u wenselijk is, hangt af van uw totale risico op hart- en vaatziekten. De grens van 3,0 mmol/l is de algemene streefwaarde van de NVKC. Zodra er een behandelindicatie is, hanteert de NHG-Standaard CVRM een lagere streefwaarde: < 2,6 mmol/l, en < 1,8 mmol/l bij een doorgemaakte hart- of vaatziekte tot en met 70 jaar. Voor mensen met een laag tot matig verhoogd risico noemt de richtlijn juist géén streefwaarde en volstaat leefstijladvies. Boven 5,0 mmol/l adviseert het NHG familiaire dyslipidemie te overwegen. Bespreek uw uitslag met uw huisarts.

Bron: NVKC Referentiepopulatie: Nederlandse volwassenen

Bron: NHG Referentiepopulatie: Nederlandse volwassenen

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

LDL Cholesterol: wat Nederlandse laboratoria hanteren

De bovengrens loopt van 2,5 mmol/l bij Star-shl tot 4,5 mmol/l bij Unilabs.

Referentiewaarden per groep, in mmol/l
Star-shl · Iedereen · een grens, geen bereik · Bron: NHG cardiovasculair risicomanagement < 2,5 mmol/l
2,5
Unilabs · Iedereen 0,0–4,5 mmol/l
0 4,5
Diagnostiek voor U · Iedereen · 19 jaar en ouder · een grens, geen bereik · streefwaarde < 2,6 mmol/L
2,6
Diagnostiek voor U · Iedereen · een grens, geen bereik · hoog-risicogroepen < 1,8 mmol/L
1,8
0 4,95 mmol/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

LDL Cholesterol: wat deze test meet

Een LDL-cholesteroltest meet in mmol/l de hoeveelheid LDL-cholesterol in het bloed; volgens de NVKC wordt de test ook gebruikt om het effect van cholesterolverlagende medicijnen of diëten te meten.

LDL Cholesterol: waarom deze waarde ertoe doet

Verhoogde LDL-cholesterolconcentraties kunnen volgens de NVKC leiden tot een stugge vaatwand en een verminderde bloeddoorstroming, en LDL is daarom van belang. Te weinig lichamelijke activiteit kan volgens MedlinePlus via gewichtstoename de LDL verhogen.

LDL Cholesterol: zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
In welke test
Lipiden · €73,- · InsideTracker Heart Health · €129,- · InsideTracker Metabolism · €169,- · 360 Gezondheid · €346,-
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

LDL Cholesterol: zo bereid je je voor

Voor deze bepalingen hoef je niets speciaals te doen.

  1. Nuchter zijn hoeft niet

    Goed om te weten

    Voor deze waarden maakt eten vooraf weinig uit. Je mag gewoon ontbijten.

  • Water drinken mag altijd. Drink vooraf gewoon, dat maakt het prikken makkelijker.
  • Neem je medicijnen gewoon in, tenzij je eigen arts iets anders heeft gezegd.

LDL Cholesterol: wanneer is meten zinvol?

Volgens de NVKC dient een LDL-test om het effect van een dieet of van cholesterolverlagende medicijnen te volgen en om het risico op hart- en vaatziekten te schatten; voor die risicoschatting is nuchter bloed volgens de NVKC belangrijk, omdat eten de LDL sterk beïnvloedt.

LDL Cholesterol: klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

MedlinePlus noemt een hart-gezonde leefstijl en cholesterolverlagende medicijnen zoals statines de twee belangrijkste manieren om de LDL-cholesterol te verlagen; de gelezen bronnen noemen geen andere oorzaak van een lage LDL.

Hoge waarden

Een hoge LDL-cholesterol kan volgens MedlinePlus samenhangen met roken: roken verlaagt het HDL-cholesterol, en omdat HDL helpt LDL uit de slagaders te verwijderen, kan minder HDL bijdragen aan een hogere LDL. Ook verzadigd vet in de voeding laat de LDL volgens MedlinePlus stijgen.

LDL Cholesterol: oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Cholesterolverlagende medicijnen, zoals statines

    Als leefstijlveranderingen de LDL niet genoeg verlagen, kunnen cholesterolverlagende medicijnen, waaronder statines, nodig zijn.

  • Afvallen bij overgewicht

    Bij overgewicht kan afvallen helpen om de hoeveelheid LDL-cholesterol in het bloed te verlagen.

Wat de waarde verhoogt

  • Verzadigd vet en cholesterol in de voeding

    Verzadigd vet en cholesterol in de voeding die u eet laten de LDL-cholesterol in het bloed stijgen.

  • Overgewicht

    Overgewicht heeft de neiging de LDL te verhogen en het HDL te verlagen.

  • Erfelijk hoog cholesterol (familiaire hypercholesterolemie)

    Hoog cholesterol kan in de familie voorkomen; familiaire hypercholesterolemie is een erfelijke vorm van hoog cholesterol.

  • Bepaalde medicijnen, zoals steroïden

    Bepaalde medicijnen, waaronder steroïden, sommige bloeddrukmedicijnen en hiv-medicijnen, kunnen de LDL verhogen.

  • Chronische nierziekte, diabetes of hiv

    Ziekten zoals chronische nierziekte, diabetes en hiv kunnen een hogere LDL veroorzaken.

LDL Cholesterol: leefstijl en deze waarde

Thuisarts zet genoeg bewegen en niet te veel zitten op de lijst van belangrijkste dingen die u kunt doen om een hoog LDL-cholesterol lager te maken, naast onder meer stoppen met roken en gezond eten. Een verhoogde LDL-cholesterol is iets om met uw huisarts te bespreken.

LDL Cholesterol: veelgestelde vragen

Waarom beïnvloedt roken de LDL-cholesterol?

Roken verlaagt volgens MedlinePlus het HDL-cholesterol, dat helpt LDL uit de slagaders te verwijderen, zodat minder HDL kan bijdragen aan een hogere LDL-cholesterol.

LDL Cholesterol: bronnen

  1. Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde. Alles over testen. Over AFP: "De referentiewaarden kunnen verschillen tussen laboratoria, afhankelijk van de methode. Ga daarom uitsluitend af op de referentiewaarden van het laboratorium dat het onderzoek heeft uitgevoerd en interpreteer nooit AFP-uitslagen van verschillende laboratoria door elkaar." Geraadpleegd 14 juli 2026. (opgehaald 2026) allesovertesten.nl
  2. Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard Cardiovasculair risicomanagement. Praktische handleiding, 2024. Geraadpleegd 14 juli 2026. (opgehaald 2026) richtlijnen.nhg.org
  3. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  4. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  5. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  6. MedlinePlus, LDL: The "Bad" Cholesterol, medlineplus.gov, geraadpleegd 2026-10-17 (opgehaald 2026) medlineplus.gov

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

Sporters

InsideTracker Heart Health

Een bloedonderzoek met 7 biomarkers, geïnspireerd op de InsideTracker Heart Health categorie — ApoB, het volledige cholesterolprofiel, triglyceriden, hs-CRP en TSH achter je hartscore.

Apo(B) (Apolipoproteïne B) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden CRP (C-Reactief Proteïne) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€129,-
Sporters

InsideTracker Metabolism

Een bloedonderzoek met 11 biomarkers, geïnspireerd op de InsideTracker Metabolism categorie — bloedsuiker, insuline, HOMA-IR, het volledige lipidenprofiel, ALAT en TSH achter je stofwisselingsscore.

TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Insuline (Nuchter) Apo(B) (Apolipoproteïne B) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) ALAT (Alanine-aminotransferase) HDL Cholesterol LDL Cholesterol Triglyceriden Cholesterol Totaal HOMA-IR Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€169,-
Gezondheidscheck

360 Gezondheid

Breed gezondheidspanel: hormonen, schildklier, vitaminen, lipiden, lever, nieren en bloedbeeld.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Triglyceriden Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Vrij T4 (Thyroxine) LDL Cholesterol Leverfunctietest SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Vitamine B12 Vitamine D (25-OH) Testosteron Totaal Vrij T3 (Trijodothyronine) Ferritine HDL Cholesterol Albumine Cholesterol Totaal Klein Bloedbeeld Vrij Testosteron Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€346,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

LDL Cholesterol

€16,-