MCHC waarde: vaker een meetfout dan een bevinding

Je MCHC waarde geeft aan hoe geconcentreerd het hemoglobine in je rode bloedcellen zit, meestal tussen 32 en 36 g/dl of 19 tot 23 mmol/l. Anders dan de rest van je bloedbeeld wordt hij niet gemeten maar berekend.

Die ene eigenschap verandert alles aan hoe je deze waarde moet lezen.

MCHC is je hemoglobine gedeeld door je hematocriet. Klopt er iets niet aan een van die twee, dan is je MCHC het eerste getal dat scheef gaat staan. Labs gebruiken hem daarom als interne controle: een te hoge MCHC is voor het lab een reden om het buisje opnieuw te bekijken, niet om een diagnose te overwegen (PMID 34346820).

Wat is MCHC in het bloed?

MCHC staat voor mean corpuscular hemoglobin concentration, de gemiddelde hemoglobineconcentratie per rode bloedcel. Het beschrijft niet hoeveel hemoglobine een cel bevat, maar hoe dicht dat hemoglobine opeengepakt zit in het volume van die cel. Je kunt het lezen als de vulgraad van je rode bloedcellen.

Vergelijk het met je MCV, dat de grootte van de cel beschrijft, en met MCH, dat de hoeveelheid hemoglobine per cel geeft.

MCHC combineert die twee. Daarom is hij ook zo gevoelig voor fouten in een van beide.

Hoe wordt de MCHC waarde berekend?

Je analyser meet drie dingen rechtstreeks: het aantal rode bloedcellen, hun gemiddelde volume en je totale hemoglobine. Alles daarna is rekenwerk. MCHC ontstaat door je hemoglobine te delen door je hematocriet, en je hematocriet is zelf al berekend uit celaantal maal celvolume.

Zo stapelt er dus rekenwerk op rekenwerk. Elke fout in de teller of de noemer komt vergroot terug in de uitkomst.

Stel: je hemoglobine is 9,3 mmol/l en je hematocriet 0,42, dan komt je MCHC uit op 22,1 mmol/l en dat is netjes normaal. Breekt onderweg naar het lab 5 procent van je rode cellen kapot, dan zakt je hematocriet naar 0,40 terwijl je gemeten hemoglobine gelijk blijft, en schuift je MCHC naar 23,3.

Er is niets veranderd aan je bloed. Alleen aan het buisje.

Vier veelvoorkomende situaties, vier keer dezelfde uitkomst. Dat is de reden dat een hoge MCHC bij het lab eerst een vraag over het monster oproept.

Wat betekent een te hoge MCHC waarde?

Een MCHC boven ongeveer 36 g/dl is fysiologisch bijna onmogelijk, omdat hemoglobine bij die concentratie begint uit te kristalliseren. Zo'n uitslag wijst dus vrijwel altijd op interferentie in het monster. Vakliteratuur beschrijft koude agglutininen expliciet als oorzaak van een schijnbaar verhoogde MCHC (PMID 3969960).

De uitzondering is sferocytose, een erfelijke aandoening waarbij rode bloedcellen bolvormig zijn en daardoor werkelijk dichter gevuld. Die staat op elke Nederlandse pagina bovenaan, terwijl hij in de praktijk zeldzaam is.

Moderne labs hebben hier een geautomatiseerde controle voor: overschrijdt de MCHC een drempel, dan gaat het monster automatisch terug voor herbeoordeling voordat de uitslag naar buiten gaat (PMID 34346820).

Zie je dus een MCHC van 37 op je uitslag zonder verdere afwijkingen: vraag om een herhaling voordat je verder zoekt.

Wat betekent een te lage MCHC waarde?

Een lage MCHC, hypochromie genoemd, betekent dat je rode bloedcellen minder dicht gevuld zijn met hemoglobine. Dit is wel een echte bevinding en past meestal bij ijzergebrek, vaak samen met een laag MCV en een verhoogde RDW. Anders dan de hoge kant is de lage kant zelden een artefact.

Bij duursporters is dit patroon relevant, want ijzertekort ontstaat daar sneller dan bij niet-sporters.

MCHC daalt hierbij wel als laatste van de drie indices. Je RDW bloedwaarde beweegt eerder, je MCV daarna, en je MCHC pas als het tekort al langer speelt.

Daarom is een normale MCHC geen bewijs dat je ijzer op orde is.

Doet je training iets met je MCHC?

Rechtstreeks nauwelijks. MCHC is een verhouding, en verhoudingen zijn ongevoelig voor verdunning: neemt je plasmavolume door training toe, dan zakken je hemoglobine en hematocriet allebei en blijft hun quotiënt ongeveer gelijk. Dat maakt deze waarde juist stabiel bij een getraind lichaam.

Precies het omgekeerde geldt voor je albumine waarde, die door diezelfde verdunning wel zichtbaar zakt.

Indirect kan training wel meespelen. Afbraak van rode bloedcellen bij harde inspanning geeft vrij hemoglobine in je plasma, en dat duwt een gemeten MCHC omhoog zonder dat er iets aan je cellen veranderd is.

Prik daarom niet direct na een lange duurloop als je deze waarde serieus wilt bekijken.

Wanneer bespreek je een afwijkende MCHC met je huisarts?

Bij een lage MCHC die samengaat met een laag MCV, een laag ferritine of klachten van bloedarmoede. En bij een hoge MCHC die na een correcte herhaling blijft staan, zeker met geelzucht, donkere urine of een familiegeschiedenis van bloedarmoede.

Thuisarts beschrijft een afwijkende bloeduitslag als reden om verder te kijken en niet als diagnose, en de NHG-standaarden gaan bij bloedarmoede uit van hetzelfde patroondenken. Het RIVM wijst er bij bloedonderzoek op dat referentiewaarden per laboratorium verschillen, wat bij een berekende waarde als deze extra meespeelt omdat labs verschillende eenheden gebruiken.

Externe kwaliteitsrondes laten zien dat de analytische prestaties van bloedbeeldparameters per concentratie verschillen, wat de waarde van een herhaling onderstreept (PMID 31339849).

Waar begin je?

Kijk of je MCHC alleen afwijkt of samen met je MCV en RDW. Wijkt hij als enige af en staat hij hoog, behandel dat dan eerst als een monstervraag en niet als een medische vraag. Herhaal in een rustige week, nuchter, en zonder harde training in de 24 uur ervoor.

Onze volledig bloedbeeld test rapporteert je rode reeks inclusief MCHC, met een beoordeling door een BIG-geregistreerde arts.

Hoe de indices samenhangen staat in volledig bloedbeeld uitgelegd en in de complete biomarker gids voor sporters. Voor de twee waarden waar MCHC uit voortkomt, lees MCH waarde uitgelegd en MCV te hoog.

Bronnen

1. Prospective validation of an automatic reflex test for identifying spurious elevations of mean corpuscular haemoglobin concentration due to the presence of cold agglutinins. Scandinavian Journal of Clinical and Laboratory Investigation. 2021. PMID 34346820.
2. Spurious red blood cell parameters due to serum cold agglutinins: observations on Ortho ELT-8 cell counter. American Journal of Clinical Pathology. 1985. PMID 3969960.
3. Molina A, Alcaraz J, Guiñón L, et al. Study of the analytical performance at different concentrations of hematological parameters using Spanish EQAS data. Clinical Chemistry and Laboratory Medicine. 2019. PMID 31339849.
4. RIVM. Bloedonderzoek en referentiewaarden. Geraadpleegd 2026.
5. NHG. NHG-standaard Anemie. Geraadpleegd 2026.
6. Thuisarts. Ik heb een afwijkende bloeduitslag. Geraadpleegd 2026.

Disclaimer

Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen vervanging voor medisch advies. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.