Cholesterol ratio berekenen: je cholesterol/HDL-ratio en non-HDL
Vul je totaal cholesterol, HDL en triglyceriden in. De tool berekent je cholesterol/HDL-ratio, non-HDL, remnant-cholesterol en LDL volgens Sampson.
Cholesterol calculator
Cholesterol calculator
Vul je waarden in — je vindt ze op je labuitslag. Alles wordt in je browser berekend en verlaat je apparaat niet.
Je triglyceriden/HDL-ratio staat boven de 3. Dat hangt samen met kleinere, dichtere LDL-deeltjes en met insulineresistentie. Het is geen diagnose, maar wel een aanleiding om je glucose en insuline eens te laten meten.
Friedewald is de oude formule en gaat mis bij triglyceriden boven ongeveer 4,5 mmol/L. Sampson is nauwkeuriger en blijft bruikbaar tot ongeveer 9 mmol/L. Verschillen de twee flink? Vertrouw dan op Sampson.
Deze berekening gebruikt de Sampson-NIH-formule (2020) en de Friedewald-formule (1972) en is bedoeld ter educatie, niet als medische diagnose. Streefwaarden verschillen per risicoprofiel en referentiewaarden verschillen per laboratorium. Bespreek je resultaten altijd met je arts.
Wat elk getal je vertelt
- HDL- en LDL-cholesterol
- Je lichaam heeft cholesterol nodig voor celwanden en hormonen. HDL staat voor high density lipoprotein en wordt vaak het goede cholesterol genoemd. LDL, low density lipoprotein, wordt het slechte cholesterol genoemd. Een hogere HDL-waarde hangt meestal samen met een lager risico op hart- en vaatziekten. Bij zeer hoge waarden lijkt dat voordeel niet verder te groeien.
- Non-HDL-cholesterol
- Alles behalve HDL: je totale cholesterol min je HDL. Het telt elk aterogeen deeltje mee, niet alleen LDL, en voorspelt risico daarom beter dan LDL alleen. Je hoeft er niet nuchter voor te zijn.
- ApoB
- Elk aterogeen deeltje draagt precies één ApoB-molecuul. ApoB telt dus je deeltjes, waar LDL het cholesterol in die deeltjes weegt. Twee mensen met hetzelfde LDL kunnen sterk verschillende ApoB hebben, en dan is degene met de hoogste ApoB slechter uit.
- Remnant-cholesterol
- Het cholesterol in triglyceride-rijke restdeeltjes: non-HDL min LDL. Het wordt zelden apart gerapporteerd, terwijl het onafhankelijk samenhangt met hart- en vaatziekten.
- Cholesterol/HDL-ratio
- Je totale cholesterol gedeeld door je HDL. Een klassieke, snelle maat: onder de 4 geldt als gunstig, boven de 5 als ongunstig.
- Triglyceriden/HDL-ratio
- Berekend in mg/dL, want daar komen de afkapwaarden vandaan. Boven de 3 hangt samen met kleine, dichte LDL-deeltjes en met insulineresistentie. Het is de enige lipidenwaarde die iets over je stofwisseling zegt.
- Lp(a)
- Grotendeels genetisch bepaald en levenslang vrijwel stabiel, dus je meet het in principe één keer. Is het verhoogd, dan telt dat als een zelfstandige risicofactor, los van je LDL.
Waarom niet gewoon LDL?
Decennialang keek iedereen alleen naar LDL-cholesterol. Meestal is dat getal niet eens gemeten, maar berekend. Het weegt bovendien het cholesterol in je deeltjes, niet het aantal deeltjes. Non-HDL en ApoB doen dat wel, en voorspellen risico daardoor consistent beter.
Hoe wordt het berekend?
Non-HDL, remnant-cholesterol en de ratio's zijn eenvoudige afgeleiden van je eigen waarden. Voor LDL gebruiken we de Sampson-NIH-formule. Die is nauwkeuriger dan Friedewald en houdt ook stand bij hoge triglyceriden. Ter vergelijking tonen we de Friedewald-uitkomst erbij.
Zet deze tool op je eigen website
Kopieer de code hieronder — gratis te gebruiken, met bronvermelding.
Veelgestelde vragen
Welke waarden heb ik nodig?
Totaal cholesterol, HDL en triglyceriden, alle drie in mmol/L. Gemeten LDL, ApoB en Lp(a) zijn optioneel, maar maken het beeld een stuk completer.
Wat is non-HDL-cholesterol?
Je totale cholesterol min je HDL. Wat overblijft is alles wat kan bijdragen aan aderverkalking: LDL, VLDL, remnant-deeltjes en Lp(a). Je hoeft er niet nuchter voor te zijn, en het voorspelt risico beter dan LDL alleen.
Waarom twee LDL-formules?
Friedewald stamt uit 1972 en onderschat LDL bij hoge triglyceriden of juist bij een laag LDL. Sampson-NIH (2020) is nauwkeuriger over een veel breder bereik. We tonen beide, zodat je ziet of jouw uitslag gevoelig is voor de keuze van de formule.
Is ApoB belangrijker dan LDL?
ApoB voorspelt risico consistent iets beter dan LDL, omdat het het aantal aterogene deeltjes telt in plaats van het cholesterol daarin. Het vervangt LDL niet, maar bij afwijkende triglyceriden of bij insulineresistentie voegt het duidelijk iets toe.
Worden mijn ingevulde waarden opgeslagen?
Nee. De berekening gebeurt volledig in je browser: je ingevulde waarden verlaten je apparaat niet en worden nergens opgeslagen.
Wil je je volledige lipidenprofiel meten?
Een bloedtest meet je cholesterol, HDL, triglyceriden en ApoB, zodat je met echte getallen rekent in plaats van met schattingen.