Slecht slapen verandert je hormonen en je bloedsuiker sneller dan je denkt. Al na een week korte nachten daalt je testosteron, stijgt je avondcortisol en verslechtert je insulinegevoeligheid. Slaap is daarmee een van de krachtigste, en meest onderschatte, knoppen voor je bloedwaarden.
Ik vind slaap de goedkoopste prestatiebevorderaar die er is. En de eerste die mensen opofferen.
Verlaagt slaaptekort je testosteron?
Een week te weinig slapen kan je testosteron meetbaar verlagen bij gezonde jonge mannen. In een gecontroleerd onderzoek daalde het testosteron na vijf uur slaap per nacht gedurende een week met ongeveer 10 tot 15% overdag (Leproult, 2011). Dat is een verschil dat je normaal pas na jaren veroudering ziet.
Je testosteron meet je dus het best na een periode van normale nachtrust, niet na een slechte week.
Wat doet slaaptekort met cortisol en bloedsuiker?
Slaaptekort verschuift je stresshormoon en je suikerhuishouding de verkeerde kant op. Na enkele nachten korte slaap stijgt je avondcortisol en verslechtert je glucosetolerantie (Spiegel, 1999). Een week van vijf uur slaap verlaagde de insulinegevoeligheid met ongeveer 20% (Buxton, 2010).
| Marker | Effect van een week slecht slapen |
|---|---|
| Testosteron | Kan met 10 tot 15% dalen |
| Cortisol | Avondwaarde kan stijgen |
| Insuline en glucose | Insulinegevoeligheid kan dalen |
Waarom timing van je bloedtest telt
Omdat slaap je waarden zo sterk beinvloedt, vertekent een slechte week je uitslag. Test je testosteron, cortisol en suikerwaarden na een paar normale nachten, niet na een deadlineweek of korte nachten. Anders meet je je slaaptekort, niet je basislijn.
Voor de suikerkant lees je nuchtere insuline en HOMA-IR.
Zo gebruik je dit
Zie slaap als onderdeel van je trainings- en herstelplan, niet als bijzaak. Wil je het effect van je slaap op je hormonen volgen, meet dan in een rustige, goed geslapen periode en herhaal later. Stel je panel samen via onze bloedtest samenstellen.
Lees ook alcohol en je bloedwaarden en nuchter trainen.
Mijn advies: repareer eerst je slaap voordat je aan supplementen of een testosteronkuur denkt. Blijven je klachten ondanks goede nachten bestaan, bespreek dat dan met je huisarts.
Bronnen
- Leproult R, Van Cauter E. Effect of 1 week of sleep restriction on testosterone levels in young healthy men. JAMA. 2011. PMID: 21632481.
- Spiegel K, Leproult R, Van Cauter E. Impact of sleep debt on metabolic and endocrine function. The Lancet. 1999. PMID: 10543671.
- Buxton OM, Pavlova M, Reid EW, et al. Sleep restriction for 1 week reduces insulin sensitivity in healthy men. Diabetes. 2010. PMID: 20585000.
Disclaimer
Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen vervanging voor medisch advies. Een bloedtest is een hulpmiddel om beter geïnformeerd het gesprek met je huisarts in te gaan, geen diagnose op zichzelf. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.
Auteur
