IGF-1 uitgelegd: groeihormoon, spiergroei en de keerzijde voor longevity

In de biohacking-hoek wordt IGF-1 graag verkocht als de spiergroei-knop: hoe hoger, hoe beter. Maar wie verder kijkt dan het volgende trainingsblok, komt een ongemakkelijke nuance tegen. IGF-1 stuurt groei en herstel aan, en juist die groeisignalen hebben een keerzijde voor hoe je op de lange termijn veroudert.

Mijn stelling: bij IGF-1 is meer niet automatisch beter. Zowel een erg laag als een erg hoog niveau hangt samen met ongunstige uitkomsten, en dat maakt deze marker er een om met nuance te lezen, niet om kunstmatig op te jagen.

Wat IGF-1 is en doet

IGF-1 staat voor insuline-achtige groeifactor 1. Je lever maakt het aan onder invloed van groeihormoon, en het is een belangrijke schakel in spiergroei, weefselherstel en botopbouw. Als je traint, eet en slaapt om sterker te worden, werkt IGF-1 op de achtergrond mee. Een gezond niveau hoort dus bij een lichaam dat goed herstelt.

Je IGF-1-waarde daalt geleidelijk met de leeftijd. Dat is normaal en niet meteen iets om te corrigeren.

De keerzijde voor longevity

Hier wordt het interessant. In longevity-onderzoek lijkt een matig IGF-1 gunstiger dan een extreem hoog niveau. De biologie erachter heet antagonistische pleiotropie: dezelfde groeisignalen die je nu sterker maken, kunnen op hoge leeftijd celdeling en groeiprocessen aanjagen die je dan juist liever afremt (Gubbi, 2021).

Grote cohortstudies laten een U-vormig verband zien: zowel een laag als een hoog IGF-1 hangt samen met een hogere sterfte op de lange termijn, terwijl het middengebied het gunstigst lijkt (Sanders, 2018; Burgers, 2022). De tabel hieronder vat de afweging samen.

Wat dit voor jou als sporter betekent

Voor de gezonde, natuurlijk trainende sporter is dit vooral een reden om je IGF-1 niet kunstmatig de hoogte in te jagen. Training, voldoende eiwit en goede slaap houden je waarde in een gezond bereik zonder dat je de longevity-keerzijde opzoekt. De WHO benadrukt dat regelmatige beweging een van de sterkst onderbouwde factoren voor gezond ouder worden is, en dat past precies bij een gematigde, stabiele IGF-1.

Gebruik je groeihormoon of peptiden, dan is dat een ander verhaal: dan stuur je IGF-1 actief omhoog, en is het verstandig de marker te volgen en de afweging met een arts te maken. De Gezondheidsraad wijst er bovendien op dat hormonale interventies bij gezonde mensen lang niet altijd een aangetoond voordeel hebben.

Wat je IGF-1 natuurlijk omhoog en omlaag brengt

Je IGF-1 wordt vooral bepaald door je groeihormoon, je leeftijd en je voedingsstatus. Voldoende eiwit en een gezonde energie-inname houden je waarde op peil, terwijl langdurig fors te weinig eten je IGF-1 kan laten dalen. Krachttraining en goede slaap ondersteunen een gezond niveau, omdat de meeste groeihormoonafgifte tijdens de diepe slaap gebeurt. Dat is meteen het mooie: de leefstijl die je sterker maakt, houdt je IGF-1 vanzelf in een gezond bereik.

De andere kant op spelen leeftijd en kunstmatige interventies een rol. Met het ouder worden daalt IGF-1 geleidelijk, wat normaal is. Groeihormoon en bepaalde peptiden duwen de waarde juist omhoog, en daar zit precies de afweging: je wint mogelijk wat anabool signaal, maar je zoekt de longevity-keerzijde op. Voor een gezonde sporter weegt dat zelden in je voordeel uit.

Zo laat je je IGF-1 testen

IGF-1 is relatief stabiel over de dag, dus je hoeft niet op een specifiek tijdstip te prikken, maar test wel op een rustige dag. Beoordeel je IGF-1 in samenhang met je totaal testosteron en je herstelmarkers voor een compleet hormonaal beeld. Ons algemene hormonen onderzoek is daarvoor een logische start.

Verder lezen: de pijler bloedwaarden voor krachtsporters, plus peptiden uitgelegd en testosteron en spiermassa.

Mijn advies: streef niet naar een zo hoog mogelijk IGF-1. Houd je waarde in een gezond bereik met training, voeding en slaap, en bespreek een opvallend hoge of lage uitslag met je arts.

Bronnen

1. Sanders JL, Guo W, O'Meara ES, et al. Trajectories of IGF-I predict mortality in older adults: the Cardiovascular Health Study. The Journals of Gerontology: Series A. 2018. PMID: 28977343.
2. Gubbi S, Schwartz E, Crispim CA, et al. The antagonistic pleiotropy of insulin-like growth factor 1. Aging Cell. 2021. PMID: 34363732.
3. Burgers AMG, et al. Association between IGF-1 levels ranges and all-cause mortality: a meta-analysis. Aging Cell. 2022. PMID: 35048526.
4. WHO en Gezondheidsraad, publieksinformatie over beweging, gezond ouder worden en hormonale interventies.

Disclaimer

Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen vervanging voor medisch advies. Een bloedtest is een hulpmiddel om beter geïnformeerd het gesprek met je huisarts in te gaan, geen diagnose op zichzelf. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.