ALAT waarde: normale waarden, te hoog ALAT en wat je doet

Een normale ALAT waarde ligt bij volwassen mannen onder 45 U/L. Bij vrouwen ligt de grens op 34 U/L. Dit leverenzym zit vooral in de lever. Raken levercellen beschadigd, dan lekt het enzym ALAT je bloed in en stijgt de waarde.

Zit je er net boven? Dan is dat nog geen diagnose. De context bepaalt wat het getal betekent.

Wat is ALAT in het bloed?

De afkorting staat voor alanineaminotransferase, voluit alanine aminotransferase. Op je uitslag staat het soms als alanineaminotransferase ALAT SGPT, of kortweg als ALT. Het is een enzym dat aminozuren omzet.

Het zit vooral in de lever. Kleinere hoeveelheden zitten in spier- en nierweefsel. Blijven die cellen heel, dan meet je weinig ALAT bloed.

Deze leverwaarde is redelijk leverspecifiek. Een verhoogd ALAT weegt daarom zwaarder dan een verhoogde ASAT. Bij ASAT is spier vaak de verklaring.

Wat betekent ALAT bij bloedonderzoek?

Het lab meet hoeveel van dit enzym in je bloed circuleert. Een laag getal past bij gezonde levercellen. Een hoog getal betekent dat er cellen lekken.

Meer zegt de meting niet. Het is een signaal, geen diagnose.

Hoe hoog mag de ALAT waarde zijn?

Wat is een normale ALAT waarde? Nederlandse eerstelijnslaboratoria hanteren deze bovengrenzen:

Een lage uitslag is geen bevinding. Daarom geven laboratoria bij volwassenen alleen een bovengrens door.

De bovengrens verschilt per laboratorium. De referentiewaarde op jouw eigen uitslag telt altijd. En de grens is statistisch, geen schakelaar. Een uitslag van 46 U/L is niet zorgwekkender dan 44 U/L.

Je alanineaminotransferase waarde heet elders de alanine aminotransferase waarde, of je ALAT bloedwaarde. Het gaat om hetzelfde getal. Details staan op de markerpagina ALAT (alanineaminotransferase).

Wat betekent een verhoogde ALAT waarde?

Een verhoogd ALAT betekent dat levercellen enzym lekken. Wat de oorzaak is, zegt het getal niet.

• Leververvetting, in Engelstalige bronnen fatty liver disease. Veruit de vaakste oorzaak van een licht verhoogd resultaat. Meestal zonder klachten.
• Overmatig alcoholgebruik. Ook een intensief weekend kan je waarden optillen.
• Medicijnen en supplementen. Van paracetamol en statines tot orale middelen.
• Virale hepatitis, zoals hepatitis B. Minder vaak, maar wel de reden dat een sterk verhoogd resultaat navraag verdient.
• Zware training. De meestgemiste verklaring bij sporters.

Hoe ver de waarde verhoogd is, telt zwaarder dan dat hij verhoogd is. Een hoge ALAT van 50 is iets anders dan 400. Verhoogde waarden zijn bovendien heel gewoon. Meer oorzaken lees je in verhoogde leverwaarden.

ALAT, ASAT, gamma GT en alkalische fosfatase

Deze vier staan bijna altijd samen op je uitslag. Ze meten niet hetzelfde.

Springt alleen je ASAT eruit terwijl de rest rustig blijft? Dan ligt de bron waarschijnlijk buiten je lever.

Waarom training je uitslag kan vertekenen

Zware krachttraining beschadigt spiervezels een beetje. Daarbij komt vooral ASAT vrij. Bij een echt zware sessie stijgt dit enzym mee, want spierweefsel bevat het ook.

Een handige controle is je CK-waarde. Die komt vrijwel alleen uit spier. Dat patroon staat in overtraining herkennen via je bloedwaarden.

Praktisch: prik niet binnen twee tot drie dagen na een zware sessie. Orale middelen belasten de lever wel direct. Daarover meer in leverwaarden en middelen bij sporters.

Hoe krijg ik mijn ALAT naar beneden?

Er bestaat geen middel dat deze waarde verlaagt. Wat werkt, is de oorzaak wegnemen.

• Val af bij overgewicht. Een paar procent gewichtsverlies helpt al meetbaar.
• Drink minder alcohol, of even niets. Vier weken zonder is een test op zichzelf.
• Loop je medicijnen na met je huisarts. Stop niets op eigen houtje.
• Herhaal de meting na zes tot twaalf weken. Leverenzymen reageren traag.

Kijk vooral naar de trend. Een los getal zegt weinig.

Wat zijn gevaarlijke leverwaarden?

Tot ongeveer twee keer de bovengrens valt de meerderheid. Vervelend, maar zelden acuut.

Boven drie keer de bovengrens wil je de oorzaak vast te stellen. Tien keer of hoger past bij acute leverschade. Die categorie gaat samen met klachten: geelzucht, donkere urine, hevige misselijkheid of pijn rechtsboven in je buik.

Krijg je die klachten? Wacht dan niet op een herhaalmeting.

Wat te doen bij een te hoog ALAT?

Is je ALAT waarde te hoog? Begin met de omstandigheden. Had je zwaar getraind of alcohol gedronken vlak voor de prik? Dan is een herhaalmeting de logische stap.

Blijft het daarna verhoogd? Bespreek dat met je huisarts. Die kan verder onderzoek voorstellen, zoals een echo of bloedonderzoek naar hepatitis B. Zo is de oorzaak beter vast te stellen.

Wil je de leverenzymen samen laten prikken? Ze zitten in het 360 Gezondheid panel.

Bronnen

1. Star-shl bepalingenwijzer. ALAT (SGPT). Geraadpleegd 2026.
2. Thuisarts.nl. De levertesten van mijn bloed zijn niet goed. Geraadpleegd 2026.
3. NVKC. Referentiewaarden klinische chemie, pediatrische bandbreedtes. Geraadpleegd 2026.

Disclaimer

Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Dit artikel geeft algemene informatie. Het is geen vervanging voor medisch advies. Bespreek je resultaten met je huisarts voordat je behandelbeslissingen neemt.