Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Schildklier

TSH waarde bij sporters

Uw TSH waarde laat zien hoe hard de hypofyse aan de schildklier trekt. Bij het laboratorium dat de test uitvoert loopt het gebruikelijke bereik van 0,27 tot 4,20 mE/l. Voor wie zwaar traint is één meting zelden het hele verhaal. Slaaptekort, een strak energietekort en een zware blok verschuiven de as tijdelijk. Een TSH te hoog wijst op een trage schildklier. Een lage waarde past bij een snel werkende schildklier. Wat u wilt weten is de richting over meerdere metingen. Prik daarvoor steeds rond hetzelfde tijdstip.

Beoordeling door arts inbegrepen

Referentiewaarden

Bekijk de waarde die voor jou geldt:

Kies man of vrouw — dit bereik verschilt per geslacht.

Vul je leeftijd in — dit bereik verandert met de leeftijd.

Dit bereik hangt ook af van bijvoorbeeld cyclusfase of afnamemateriaal; de gemarkeerde rijen gelden voor jouw groep.

Man Jouw groep
mu/l
Laag 0.27 Normaal 4.2 Hoog
Vrouw Jouw groep
mu/l
Laag 0.27 Normaal 4.2 Hoog

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Check je eigen waarde

TSH (Schildklierstimulerend Hormoon): wat deze test meet

De TSH test meet het hormoon TSH in uw bloed. De hypofyse maakt TSH en stuurt daarmee de schildklier aan. De schildklier maakt daarna T4 en T3, de hormonen die uw stofwisseling regelen. Vrijwel al uw energieverbruik in rust loopt via die twee.

De koppeling is log-lineair. Een kleine daling van vrij T4 geeft een onevenredig grote stijging van TSH. Dat maakt de test gevoelig, maar ook gevoelig voor ruis. Voor een sporter is dat het belangrijkste punt van deze pagina.

De richting verwart bijna iedereen. Levert de schildklier te weinig hormoon, dan trekt de hypofyse harder en stijgt het getal. Maakt de schildklier juist te veel hormoon, dan valt het signaal weg. Een hoge waarde hoort dus bij een trage schildklier. Een lage waarde hoort bij een snel werkende schildklier.

Een veelgestelde vraag is wat belangrijker is, TSH of ft4. Voor het opsporen van een probleem is TSH gevoeliger. Voor de vraag hoe ernstig het is, zegt vrij T4 meer. Zij horen bij elkaar, en een arts leest ze samen. Bij vermoeden van een auto-immuunoorzaak komt anti-TPO erbij.

De afname is een gewone bloedafname. Nuchter zijn is niet nodig.

TSH (Schildklierstimulerend Hormoon): waarom deze waarde ertoe doet

Voor een sporter is de belangrijkste eigenschap van TSH dat het getal beweegt. Niet omdat de schildklier ziek is, maar omdat de as reageert op belasting. Drie dingen verschuiven hem het vaakst.

Het eerste is energiebeschikbaarheid. Bij een langdurig tekort schroeft het lichaam het schildkliersignaal terug. Vrij T3 daalt daarbij meestal als eerste. TSH kan opvallend normaal blijven. Dat is precies waarom een enkele normale TSH een energietekort niet uitsluit.

Het tweede is slaap. TSH piekt 's nachts en zakt in de vroege middag. Wie structureel kort slaapt of wisselende diensten draait, verstoort dat ritme. De variatie binnen één persoon is over een etmaal ongeveer 31 procent.

Het derde is acute belasting. Een zware sessie, een wedstrijd of een ziekteperiode verschuift de as tijdelijk. Herstel duurt dagen tot weken.

Daarom geldt op deze pagina één regel boven alle andere. Eén afwijkende TSH waarde is bij een sporter geen diagnose. Het is een aanleiding om te herhalen, onder vergelijkbare omstandigheden.

Situatie bij afnameWat dat met de uitslag doet
ochtend, uitgerust, voor de trainingde best vergelijkbare meting
vroege middagstructureel lager dan de ochtendwaarde
ochtend na een zware sessietijdelijk verschoven, slecht als baseline
tijdens een strak energietekortvrij T3 daalt vaak eerder dan TSH
tijdens of kort na ziekteonbetrouwbaar, uitstellen is beter

Een echte trage schildklier verdwijnt niet met een rustweek. Blijft de waarde bij herhaling afwijken, dan hoort daar een arts bij.

TSH (Schildklierstimulerend Hormoon): wanneer is meten zinvol?

Laat TSH bepalen wanneer herstel structureel achterblijft zonder duidelijke reden. Denk aan een rusthartslag die niet zakt, kouwelijkheid, of prestaties die dalen bij ongewijzigde training. Ook onverklaarde gewichtsverandering is een reden.

Voor trendvolgen is het protocol belangrijker dan het moment. Kies één vast tijdstip en houd dat aan. De ochtend, uitgerust en voor de eerste sessie, is de meest reproduceerbare keuze.

Plan de afname niet in de ochtend na een zware sessie. Plan hem ook niet tijdens of vlak na een infectie. Beide verschuiven de as en maken de meting onbruikbaar als baseline.

Een zinvolle cadans is twee tot drie metingen per jaar. Bij een concrete klacht mag dat vaker, maar houd minstens enkele weken aan. Gebruikt u schildkliermedicatie, dan is 6 tot 8 weken na een dosisaanpassing de eerste zinvolle hercontrole.

Vraag vrij T4 in dezelfde buis mee. Bij een vermoeden van conversieproblemen hoort ook vrij T3 erbij. Alleen samen laten zij zien of er echt iets speelt.

TSH (Schildklierstimulerend Hormoon): klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een lage TSH waarde past bij een schildklier die te veel hormoon maakt. Bij sporters valt dat vaak eerst op in het herstel. De rusthartslag blijft hoog, ook op een rustdag. Slapen lukt slechter, terwijl de trainingsbelasting niet is veranderd. Verder komen onrust, trillende handen en slecht tegen warmte kunnen voor. Gewicht dat daalt bij ongewijzigde inname is een duidelijk signaal. Ook krachtverlies in de benen wordt genoemd. Een lage waarde is dus niet de gunstige kant. Let op: overtraining geeft deels dezelfde klachten. Het onderscheid maakt u niet op gevoel, maar met een herhaalde meting en vrij T4.

Hoge waarden

Een hoge TSH waarde past bij een schildklier die te weinig hormoon maakt. Voor een sporter lijkt het beeld sterk op onderherstel. Vermoeidheid die een rustweek niet oplost staat vooraan. Verder kouwelijkheid, een zwaar gevoel in de benen en trager herstel tussen sessies. Ook een langzaam stijgend gewicht bij ongewijzigde training komt voor. Sommigen merken een drogere huid of brozer haar. Het lastige is dat overtraining precies zo voelt. Het verschil zit in de tijd. Onderherstel verbetert met een deload; een echte trage schildklier niet. Blijft de waarde bij herhaling verhoogd, laat dat dan door een arts beoordelen.

TSH (Schildklierstimulerend Hormoon): wat te doen bij een afwijkende waarde

Man

Bij laag

Laag TSH kan wijzen op hyperthyreoïdie. Overweeg schildklierfunctie panel (Vrij T4, Vrij T3) en consultatie met endocrinoloog.

Bij hoog

Hoog TSH duidt op hypothyreoïdie. Overweeg schildklierhormoonsuppletie en consultatie met endocrinoloog.

Vrouw

Bij laag

Laag TSH kan wijzen op hyperthyreoïdie. Overweeg schildklierfunctie panel (Vrij T4, Vrij T3) en consultatie met endocrinoloog.

Bij hoog

Hoog TSH duidt op hypothyreoïdie. Overweeg schildklierhormoonsuppletie en consultatie met endocrinoloog.

TSH (Schildklierstimulerend Hormoon): leefstijl en deze waarde

Er bestaat geen supplement dat een TSH waarde betrouwbaar bijstuurt. Wat u wel in de hand heeft, is de kwaliteit van de meting. Vier dingen leveren het meeste op.

Staak hoge doses biotine 48 tot 72 uur voor de afname. Biotine zit in veel haar- en nagelsupplementen, en ook in sommige pre-workoutformules. Op veel platforms verlaagt het TSH vals en verhoogt het vrij T4 vals. Het beeld lijkt dan op een snel werkende schildklier zonder dat er iets aan de hand is. Een gewone multivitamine met enkele microgrammen geeft dit niet.

Houd één vast afnametijdstip aan. Door het dagritme is dat de goedkoopste winst die er is.

Bescherm uw slaap in de weken rond een meting. Chronisch slaaptekort verstoort de as en vertroebelt de trend.

Eet niet structureel te weinig tijdens een zware blok. Een langdurig energietekort onderdrukt het schildkliersignaal, en dat is een aanpassing en geen ziekte. Gebruikt u schildkliermedicatie, prik dan vóór de tablet van die dag. Pas nooit zelf de dosering aan op basis van een zelf aangevraagde vrij T4- of TSH-uitslag.

TSH (Schildklierstimulerend Hormoon): veelgestelde vragen

Wat is belangrijker, TSH of ft4?
Voor het opsporen van een probleem is TSH gevoeliger, door de log-lineaire versterking in de hypofyse. Voor de vraag hoe ernstig het is, zegt vrij T4 meer. Een arts leest ze daarom altijd samen. Vraag vrij T4 dus in dezelfde buis mee, zeker als u een trend wilt volgen.
Kan hard trainen mijn TSH waarden verschuiven?
Ja, tijdelijk. Een zware sessie, een wedstrijd of een strak energietekort verschuift de as. Vrij T3 daalt daarbij vaak eerder dan TSH. Herstel duurt dagen tot weken. Daarom is de ochtend na een zware sessie een slechte baseline. Eén losse meting zegt bij een sporter dus weinig.
Hoe vaak moet ik een TSH test herhalen?
Voor trendvolgen zijn twee tot drie metingen per jaar meestal genoeg. Bij een concrete klacht mag het vaker, maar laat er minstens enkele weken tussen. Na een aanpassing van schildkliermedicatie is 6 tot 8 weken de eerste zinvolle hercontrole. Eerder heeft de as het evenwicht nog niet bereikt.
Is een lage TSH waarde gunstig voor prestatie?
Nee, dat is een hardnekkig misverstand. Een lage waarde betekent meestal dat de schildklier te veel hormoon maakt. Dat gaat samen met een hoge rusthartslag, slecht slapen en krachtverlies. Voor herstel en prestatie is dat ongunstig, niet gunstig.
Kan onderherstel op een trage schildklier lijken?
Ja, en dat is precies het lastige. Vermoeidheid, kouwelijkheid en traag herstel passen bij allebei. Het onderscheid zit in de tijd: onderherstel verbetert met een deload, een echte schildklierstoornis niet. Een herhaalde meting onder vergelijkbare omstandigheden geeft het antwoord, niet uw gevoel.
Moet ik nuchter zijn voor deze meting?
Nee, nuchter zijn is voor TSH niet nodig. Het tijdstip telt wel zwaar mee. De waarde ligt in de ochtend hoger dan in de vroege middag. De variatie binnen één persoon is ongeveer 31 procent per etmaal. Kies dus één vast tijdstip en houd dat aan.

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

Volledige Gezondheid

360 Gezondheid

Breed gezondheidspanel: hormonen, schildklier, vitaminen, lipiden, lever, nieren en bloedbeeld.

HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Triglyceriden Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Vrij T4 (Thyroxine) LDL Cholesterol Leverfunctietest SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Vitamine B12 Vitamine D (25-OH) Testosteron Totaal Vrij T3 (Trijodothyronine) Ferritine HDL Cholesterol Albumine Cholesterol Totaal Klein Bloedbeeld
€346,-
Whoop

Whoop Metabolic Health

Een bloedonderzoek met 51 biomarkers voor je stofwisseling, geïnspireerd op het WHOOP Metabolic Health Panel — bloedsuikerregulatie, insuline, schildklier, lever en de mineralen achter je metabolisme.

Volledig Bloedbeeld Leukocyten Differentiatie Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden Lp(a) Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Calcium Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Magnesium Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vrij Testosteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Insuline (Nuchter) HOMA-IR CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Ferritine IJzer Transferrine Transferrine Saturatie Vitamine D (25-OH) Leptine Zink Selenium Jodium Koper Vrij T3 (Trijodothyronine) Vrij T4 (Thyroxine) Gamma-GT
€799,-
Gezondheidscontroles

InsideTracker

Een bloedonderzoek met 35 biomarkers voor prestatie en vitaliteit, geïnspireerd op InsideTracker Ultimate — hart, hormonen, stofwisseling, ontsteking, herstel en ijzerstatus.

SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) ALAT (Alanine-aminotransferase) LDL Cholesterol Gamma-GT Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) Vrij Testosteron Testosteron Totaal Foliumzuur Vitamine B12 Calcium Ferritine IJzer Magnesium Kalium Progesteron Natrium Transferrine CRP (C-Reactief Proteïne) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Apo(B) (Apolipoproteïne B) HDL Cholesterol Cholesterol Totaal Albumine ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Vitamine D (25-OH) Insuline (Nuchter) Leukocyten Differentiatie Creatine Kinase (CK) Transferrine Saturatie Triglyceriden Klein Bloedbeeld
€399,-
Whoop

Whoop

Een uitgebreid bloedonderzoek met 43 biomarkers, geïnspireerd op WHOOP Advanced Labs — een diepgaande blik op stofwisseling, hart- en vaatrisico, hormonen, lever, nieren en ontsteking.

SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) ALAT (Alanine-aminotransferase) LDL Cholesterol Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) Vrij Testosteron FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) Testosteron Totaal Bicarbonaat Calcium Chloride Ferritine IJzer Magnesium Kalium Natrium Transferrine CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Apo(B) (Apolipoproteïne B) HDL Cholesterol Cholesterol Totaal Albumine HOMA-IR Alkalische Fosfatase ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Totaal Eiwit Ureum Kreatinine Vitamine D (25-OH) eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Insuline (Nuchter) Leukocyten Differentiatie Transferrine Saturatie Lp(a) Triglyceriden Klein Bloedbeeld
€499,-
Whoop

Whoop Heart Health

Een bloedonderzoek met 45 biomarkers voor hartgezondheid, geïnspireerd op het WHOOP Heart Health Panel — een geavanceerde blik op cholesterol, lipoproteïnen, ontsteking en nierfunctie.

Volledig Bloedbeeld Leukocyten Differentiatie Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden Lp(a) Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Calcium Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Magnesium Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vrij Testosteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Insuline (Nuchter) HOMA-IR CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Ferritine IJzer Transferrine Transferrine Saturatie Vitamine D (25-OH) Cystatine C Urinezuur
€629,-
Whoop

Whoop Performance Health

Een bloedonderzoek met 50 biomarkers voor prestaties, geïnspireerd op het WHOOP Performance Health Panel — herstel, bloedaanmaak, schildklier, hormonen, ijzer en voedingsstatus voor wie traint.

Volledig Bloedbeeld Leukocyten Differentiatie Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden Lp(a) Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Calcium Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Magnesium Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vrij Testosteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Insuline (Nuchter) HOMA-IR CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Ferritine IJzer Transferrine Transferrine Saturatie Vitamine D (25-OH) IGF-1 Creatine Kinase (CK) Reticulocyten Vrij T3 (Trijodothyronine) Vrij T4 (Thyroxine) Vitamine B12 Foliumzuur
€689,-
Whoop

Whoop Women's Health

Een bloedonderzoek met 53 biomarkers voor vrouwen, geïnspireerd op het WHOOP Women's Health Panel — vruchtbaarheids-, cyclus- en schildklierhormonen plus een complete stofwisselings- en voedingsbasis.

Volledig Bloedbeeld Leukocyten Differentiatie Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden Lp(a) Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Calcium Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Magnesium Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vrij Testosteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Insuline (Nuchter) HOMA-IR CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Ferritine IJzer Transferrine Transferrine Saturatie Vitamine D (25-OH) AMH (Anti-Mülleriaans Hormoon) Progesteron Prolactine Anti-TPO Vrij T3 (Trijodothyronine) Vrij T4 (Thyroxine) Leptine Vitamine B12 Foliumzuur Fosfaat
€709,-
Whoop

Whoop Men's Health

Een bloedonderzoek met 48 biomarkers voor mannen, geïnspireerd op het WHOOP Men's Health Panel — testosteron, PSA en prostaatgezondheid plus een complete stofwisselings- en hormoonbasis.

Volledig Bloedbeeld Leukocyten Differentiatie Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden Lp(a) Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Calcium Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Magnesium Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vrij Testosteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Insuline (Nuchter) HOMA-IR CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Ferritine IJzer Transferrine Transferrine Saturatie Vitamine D (25-OH) PSA (Prostaatspecifiek Antigeen) Prolactine Leptine Urinezuur Zink
€659,-
InsideTracker

InsideTracker Metabolism

Een bloedonderzoek met 11 biomarkers, geïnspireerd op de InsideTracker Metabolism categorie — bloedsuiker, insuline, HOMA-IR, het volledige lipidenprofiel, ALAT en TSH achter je stofwisselingsscore.

TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Insuline (Nuchter) Apo(B) (Apolipoproteïne B) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) ALAT (Alanine-aminotransferase) HDL Cholesterol LDL Cholesterol Triglyceriden Cholesterol Totaal HOMA-IR
€169,-
InsideTracker

InsideTracker Hormone Balance

Een bloedonderzoek met 12 biomarkers, geïnspireerd op de InsideTracker Hormone Balance categorie — oestradiol, progesteron, testosteron, SHBG, DHEA-S, cortisol, TSH en de mineralen achter je hormoonscore.

Oestradiol (E2) Progesteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Insuline (Nuchter) DHEA-S Vrij Testosteron Calcium Cortisol SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vitamine D (25-OH) Magnesium
€279,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

TSH (Schildklierstimulerend Hormoon)

€26,-