Ga naar hoofdinhoud
Terug naar Blog
Prestaties & herstel

Prestatie, herstel en hormonen meten met 36 biomarkers

E
Enhanced Health
15 min lezen
Prestatie, herstel en hormonen meten met 36 biomarkers
Foto: Michael Faix via Unsplash

Het InsideTracker-panel meet 36 biomarkers voor prestatie, herstel en hormonen in een enkele bloedafname. Het is bedoeld voor lifters, amateur- en semiprof-sporters en datagedreven biohackers die hun training willen optimaliseren. Elke uitslag wordt beoordeeld door een BIG-geregistreerde arts.

Je krijgt geen los getal, maar een set datapunten waar je iets mee kunt. Testosteron, ferritine, CK en glucose vertellen samen meer dan elke waarde apart.

Ik vind dit een van de slimste panels voor wie serieus traint. Het kijkt naar je hormonen en je herstel, niet alleen naar je cholesterol.

Hieronder loop ik door alle 36 biomarkers, hoe je ze leest en wat er bewust niet in zit.

De meeste sporters meten hun gewicht, hun rondjes en hun PR's. Weinig sporters meten wat er ondertussen in hun bloed gebeurt. Juist daar zit vaak de verklaring voor traag herstel.

Een halfjaar plateau kan komen door een laag ferritine, een verhoogd cortisol of een tekort aan vitamine D. Zonder meting blijft dat giswerk. Met 36 datapunten verklein je die blinde vlek flink.

Het mooie is dat je geen arts hoeft te overtuigen om te mogen meten. Je boekt zelf en krijgt daarna een professionele beoordeling.

Wat is het InsideTracker-panel?

Het InsideTracker-panel is een brede bloedtest van 36 biomarkers, gemodelleerd naar het bekende InsideTracker Ultimate-panel. De afname loopt via een Nederlands lab op 750+ locaties. Je hebt geen verwijzing van je huisarts nodig en kunt zelf een moment kiezen.

De focus ligt op prestatie, herstel en hormonen. Daardoor sluit het goed aan bij krachtsport en duursport.

Enhanced Health is onafhankelijk en niet gelieerd aan InsideTracker: wij bieden een vergelijkbaar, breed panel dat in Nederland wordt afgenomen.

Het panel kost €399. Daarvoor krijg je 36 waarden in een afname, plus een beoordeling door een arts.

De afname duurt een paar minuten. De uitslag volgt doorgaans binnen enkele werkdagen, afhankelijk van het lab.

Je hoeft niet eerst langs een spreekuur. Dat scheelt tijd en houdt de drempel laag voor wie gewoon zijn baseline wil weten.

De brede opzet is het grote verschil met een losse prik. Je meet niet één systeem, maar zeven systemen tegelijk in één afspraak.

Daardoor zie je samenhang die je anders zou missen. Een laag testosteron naast een hoog cortisol wijst eerder op overbelasting dan op een hormoonprobleem op zichzelf.

Bekijk het volledige InsideTracker bloedonderzoek als je direct wilt boeken.

De 36 biomarkers, gegroepeerd per systeem

De 36 biomarkers zijn verdeeld over zeven systemen: hormonen, bloedsuiker, hart, spieren, ijzer, vitamines en lever. Samen geven ze een beeld van hoe je lichaam op training reageert. Hieronder zie je per systeem wat elke waarde signaleert.

De kracht zit in de combinatie. Een lage vrije testosteron naast een verhoogd cortisol vertelt een ander verhaal dan elke waarde apart.

Door de markers per systeem te lezen, herken je sneller een patroon. Je gaat van losse getallen naar een werkend verhaal over je herstel.

Heldere reageerbuisjes met bloedmonsters in een laboratorium.
Foto: National Cancer Institute via Unsplash

Hormonen en prestatie

Deze groep raakt direct aan je herstel, kracht en motivatie. Lage waarden hangen vaak samen met traag herstel en weinig energie. Acht markers brengen je hormonale balans in beeld.

Persoon tilt een zware halterstang.
Foto: Victor Freitas via Unsplash
BiomarkerWat het signaleert
Testosteron totaalAlgemene hormoonstatus die samenhangt met spieropbouw en energie
Vrij testosteronDe direct beschikbare fractie testosteron als gewone bloedwaarde
SHBGEiwit dat testosteron bindt en de beschikbare fractie beïnvloedt
Oestradiol (E2)Belangrijk voor libido, botten en herstel bij mannen en vrouwen
ProgesteronHormoon dat samenhangt met cyclus en herstel bij vrouwen
DHEA-SVoorloperhormoon dat met veroudering kan dalen
CortisolStresshormoon dat bij chronisch hoge waarden je herstel remt
TSHSignaal van je schildklier, dat energie en stofwisseling stuurt

Testosteron staat zelden op zichzelf. SHBG bindt een deel van je testosteron, waardoor je totaalwaarde normaal kan lijken terwijl je vrije fractie laag is.

Daarom kijk je naar totaal testosteron, vrij testosteron en SHBG samen. Pas dan zie je het volledige plaatje van je beschikbare hormoon.

Lage testosteronwaarden worden bij sommige mannen geassocieerd met klachten als vermoeidheid en weinig motivatie (Wu, 2010). Behandelbeslissingen horen altijd bij een arts (Bhasin, 2018).

Cortisol is de tegenpool van die opbouw. Chronisch hoog cortisol kan je herstel remmen en je vetverlies tegenwerken.

Oestradiol krijgt bij mannen weinig aandacht, maar het telt mee. Te laag hangt samen met stijve gewrichten en libidoverlies, te hoog met vochtretentie.

DHEA-S is een voorloperhormoon dat met de jaren kan dalen. Het geeft context aan je bredere hormoonbeeld.

TSH ten slotte stuurt je schildklier aan. Een schildklier die traag werkt, kan je energie en stofwisseling onverwacht afremmen.

Wil je dieper in deze waarden duiken? Lees dan hoe vrij testosteron en SHBG samen je echte testosteronstatus laten zien.

Bloedsuiker en metabolisme

Deze drie markers laten zien hoe stabiel je bloedsuiker is en hoe gevoelig je voor insuline blijft. Dat raakt je energieniveau en je vetverlies. HbA1c geeft een gemiddelde over de afgelopen weken.

BiomarkerWat het signaleert
Glucose (nuchter)Je bloedsuiker op een rustig moment, zonder recente maaltijd
Insuline (nuchter)Hoe hard je alvleesklier werkt om je suiker laag te houden
HbA1cGemiddelde bloedsuiker over ongeveer drie maanden

Voor sporters telt insulinegevoeligheid extra. Hoe gevoeliger je bent, hoe makkelijker je lichaam glucose naar je spieren stuurt in plaats van naar vetopslag.

Een nuchtere insuline die laag blijft, hangt vaak samen met een gunstige stofwisseling. Een hoge waarde kan wijzen op insulineresistentie, soms al voordat je glucose stijgt.

HbA1c voegt tijd toe aan dat beeld. Het meet je gemiddelde bloedsuiker over ongeveer drie maanden, dus losse pieken vallen weg.

Voor een lifter in een bulk is dit nuttige feedback. Veel calorieën en koolhydraten kunnen je waarden geleidelijk laten oplopen.

Glykemische controle wordt geassocieerd met langetermijngezondheid, ook bij mensen zonder diabetes (Selvin, 2010). Meer hierover lees je in de pijler metabole gezondheid meten.

Hart en cholesterol

Vijf markers brengen je vetprofiel en deeltjesaantal in kaart. ApoB telt de schadelijke deeltjes, niet alleen de hoeveelheid cholesterol. Dat maakt het een scherpe aanvulling op LDL.

BiomarkerWat het signaleert
Cholesterol totaalDe totale hoeveelheid cholesterol in je bloed
LDLDe fractie die met aderverkalking wordt geassocieerd
HDLDe fractie die vaak als beschermend wordt gezien
TriglyceridenBloedvetten die samenhangen met stofwisseling en voeding
ApoBAantal schadelijke deeltjes, een scherpe risicomaat

Veel sporters denken dat ze door hun training automatisch een perfect vetprofiel hebben. Dat klopt vaak, maar niet altijd.

Genetische aanleg en voeding spelen een rol die training niet altijd compenseert. Daarom blijft meten zinvol, ook als je fit bent.

ApoB voorspelt hartrisico vaak nauwkeuriger dan cholesterolinhoud alleen (Sniderman, 2019). Verdiep je in de ApoB-bloedwaarde als je je hartrisico serieus wilt volgen.

Spieren en ontsteking

Deze twee markers laten zien hoe zwaar je training je belast en of je voldoende herstelt. CK piekt na intensieve sessies. CRP signaleert ontstekingsactiviteit in je lichaam.

BiomarkerWat het signaleert
Creatine kinase (CK)Spierbelasting en afbraak na zware training
CRPAlgemene ontstekingsactiviteit en mogelijke overbelasting

Een hoge CK na een zware beendag is normaal. Een hoge CK in rust, zonder recente training, vraagt om context en eventueel een hertest.

CRP is breder. Een licht verhoogde waarde kan samenhangen met een verkoudheid, slecht slapen of structurele overbelasting.

Samen lezen CK en CRP als een herstelmeter. Blijven beide hoog terwijl je rust, dan zegt je lichaam dat het meer tijd nodig heeft.

Voor een sporter is dat waardevolle feedback. Het verschil tussen doortrainen en deloaden wordt zo een keuze op basis van data.

CK wordt in de sportgeneeskunde gebruikt om spierbelasting te monitoren (Brancaccio, 2007). Wie wil weten hoe deze waarden op overbelasting wijzen, leest hoe je overtraining herkent via cortisol, CK en CRP.

IJzer en bloedbeeld

Deze groep is cruciaal voor je zuurstoftransport en daarmee je uithoudingsvermogen. Een laag ferritine remt je prestaties vaak al voordat je bloedarmoede hebt. Zes markers brengen je ijzerstatus en bloedbeeld in beeld.

BiomarkerWat het signaleert
Volledig bloedbeeld (CBC)Rode en witte bloedcellen, een brede basismeting
Leukocyten differentiatieUitsplitsing van je witte bloedcellen
FerritineJe ijzervoorraad, vaak laag bij vermoeide sporters
IJzerDe hoeveelheid ijzer die op dat moment circuleert
TransferrineHet transporteiwit dat ijzer door je bloed verplaatst
Transferrine saturatieHoe verzadigd dat transporteiwit met ijzer is

Ferritine is hier de marker om in de gaten te houden. Je voorraad kan laag zijn terwijl je hemoglobine nog normaal lijkt.

Duursporters verliezen vaak meer ijzer via zweet en belasting. Vrouwen met menstruatie hebben daarnaast een hogere basisbehoefte.

De transferrine saturatie verfijnt dit beeld. Het laat zien hoeveel van je transporteiwit daadwerkelijk met ijzer beladen is.

Een laag ferritine bij een normaal bloedbeeld is een klassiek vroeg signaal. Je voelt je moe en plat, terwijl een simpele prik nog niets verdachts laat zien.

IJzertekort wordt bij sporters geassocieerd met verminderde prestaties (Sim, 2019). Lees ook hoe je een sluimerend tekort vroeg opspoort.

Vitamines en mineralen

Acht markers in deze groep raken je energie, zenuwfunctie en spiercontractie. Een laag vitamine D komt in Nederland vaak voor door weinig zonlicht. De Gezondheidsraad adviseert daarom suppletie voor bepaalde groepen.

BiomarkerWat het signaleert
Vitamine DStatus die samenhangt met botten, spieren en immuniteit
Vitamine B12Belangrijk voor energie en zenuwfunctie
FoliumzuurWerkt samen met B12 bij aanmaak van bloedcellen
MagnesiumBetrokken bij spiercontractie en herstel
Magnesium intracellulairDe voorraad magnesium in je cellen zelf
CalciumMineraal voor botten en spierfunctie
NatriumElektrolyt dat je vochtbalans mee stuurt
KaliumElektrolyt dat samenhangt met spier- en hartfunctie

Magnesium is de marker die veel sporters onderschatten. Het hangt samen met spierontspanning, slaap en herstel.

Dit panel meet magnesium in je bloed en intracellulair. Die tweede waarde laat zien hoeveel magnesium er echt in je cellen zit.

Natrium en kalium ronden je elektrolytenbalans af. Die balans raakt direct aan kramp, vochthuishouding en hartfunctie.

Vitamine B12 en foliumzuur horen bij elkaar. Samen ondersteunen ze je energie en de aanmaak van rode bloedcellen.

Een tekort sluipt er vaak ongemerkt in, zeker bij plantaardige voeding. Een meting maakt zichtbaar wat je anders pas merkt als je al moe bent.

Voor vitamine D verwijst de Gezondheidsraad naar suppletie bij groepen met een verhoogd risico op een tekort. Een meting laat zien of dat voor jou speelt.

Lever

Vier markers laten zien hoe je lever functioneert en hoe ze op training en supplementen reageert. ALAT en ASAT kunnen tijdelijk stijgen na zware krachttraining. Dat kun je met een hertest in context plaatsen.

BiomarkerWat het signaleert
AlbumineEen eiwit dat samenhangt met voeding en leverfunctie
ALATLeverenzym dat na zware training tijdelijk kan stijgen
ASATEnzym uit lever en spieren, gevoelig voor belasting
Gamma-GTLeverenzym dat onder meer met alcohol samenhangt

Gamma-GT kan stijgen door alcohol, maar ook door bepaalde medicatie of supplementen. Eén waarde zegt weinig zonder context.

Een geïsoleerde lichte stijging na een zware sessie is meestal goed te duiden. Je bespreekt afwijkende waarden met je huisarts.

Voor wie is dit panel geschikt?

Dit panel past bij sporters die hun training met data willen sturen. Denk aan lifters die hun testosteron volgen, duursporters die hun ijzer bewaken en biohackers die hun stofwisseling optimaliseren.

Het is ook bruikbaar als je een plateau wilt verklaren. Een laag ferritine of een verhoogd cortisol kan je vooruitgang stilletjes remmen.

Ben je net begonnen met serieus trainen? Dan geeft een eerste meting je een nulpunt om later tegen af te zetten.

Train je al jaren? Dan helpt het panel om te zien of je belasting en herstel nog in balans zijn.

Het panel is bewust breed. Daardoor vang je signalen op die je met een gerichte prik op één marker zou missen.

Voor wie alleen één waarde wil checken, is dit te uitgebreid. Maar wil je een totaalbeeld van je herstel, dan zit de winst juist in die breedte.

Twijfel je of het bij jou past? Begin dan met de vraag wat je precies wilt weten. Gaat het je vooral om hormonen en prestatie, dan ben je hier goed.

InsideTracker of Whoop: welke past bij jou?

Kies InsideTracker als je vooral je hormonen, prestaties en stofwisseling wilt volgen. Kies Whoop als je breder naar longevity, hart en nieren wilt kijken. Whoop voegt onder meer Lp(a), homocysteïne, omega-3 index en HOMA-IR toe.

KenmerkInsideTrackerWhoop
FocusHormonen, prestatie en stofwisselingLongevity, hart en nieren
Aantal biomarkers3644
Voor wieLifters en sporters die prestatie volgenWie breed naar gezondheid op lange termijn kijkt
Prijs€399€499

De keuze hangt af van je doel. Wil je je training en hormonen sturen, dan past InsideTracker scherp.

Denk je meer in termen van levensduur en hart-vaatrisico, dan biedt Whoop met 44 markers extra diepte. Het voegt onder andere homocysteïne en de omega-3 index toe.

Beide panels worden in Nederland afgenomen en door een arts beoordeeld. Er is dus geen verkeerde keuze, alleen een keuze die bij jouw vraag past.

Het verschil van acht markers zit vooral in de longevity-hoek. Whoop voegt HOMA-IR toe als maat voor insulineresistentie en de omega-3 index voor je vetzuurbalans.

InsideTracker houdt het strakker bij prestatie en hormonen. Dat maakt het rapport overzichtelijker voor een sporter die snel wil sturen.

Wil je het bredere alternatief vergelijken? Lees dan over herstel en longevity in beeld met 44 biomarkers.

Hoe lees je je resultaten?

Lees je resultaten als een trend, niet als een momentopname. Eén meting geeft je baseline, een tweede laat zien of een aanpassing werkte. Een BIG-geregistreerde arts beoordeelt elke uitslag en zet afwijkingen in context.

Een referentiewaarde is een bandbreedte, geen streefcijfer. Binnen die band kun je bewegen zonder dat er iets mis is.

Wat telt, is de richting waarin je waarden bewegen. Daalt je ferritine drie metingen op rij, dan is dat een signaal, ook binnen de marge.

Bord met gegrilde vis en gekookte groenten.
Foto: Caroline Attwood via Unsplash

Stel dat je ferritine laag was. Je past je voeding aan en test na een tijd opnieuw om te zien of je voorraad stijgt.

Zo werkt elke marker als een feedbackloop. Je verandert iets, je wacht, en je meet of het effect had.

Dat is precies waar een breed panel sterk in is. Je ziet niet alleen of ferritine stijgt, maar ook of je cortisol of CRP intussen meebeweegt.

Eén waarde buiten de marge is op zichzelf geen diagnose. Het kan samenhangen met je training, je slaap of een toevallige piek.

Timing helpt bij het vergelijken. Meet je telkens op een vergelijkbaar moment, dan zijn je waarden beter onderling te leggen.

Een ochtendmeting na een rustdag geeft een ander beeld dan een meting na een zware week. Cortisol en CK reageren daar duidelijk op.

Mijn advies: behandel je eerste meting als een nulpunt en bouw daarna een lijn op. Een enkele uitschieter zegt minder dan een trend.

Daarom kijk je naar het patroon over meerdere metingen heen. Je bespreekt structurele afwijkingen met je huisarts.

Wat zit er niet in?

Dit panel kijkt naar je bloed, niet naar je genen of je glucose gedurende de dag. Genetica en continue glucosemeting zitten er bewust niet in. Ook Lp(a), de omega-3 index en homocysteïne ontbreken hier, die vind je wel in het Whoop-panel.

Dat is een keuze, geen tekortkoming. Het panel is toegespitst op prestatie en herstel, niet op elk denkbaar risico.

Lp(a) is bijvoorbeeld erfelijk en verandert nauwelijks. Je meet het eenmaal en weet dan je aanleg, dus voor een sporter die zijn herstel volgt, voegt het minder toe.

Een bloedtest is een momentopname van een aantal systemen. Een sensor die je suiker dag en nacht volgt, doet iets anders.

Wie zijn deeltjesrisico en omega-3 status wil meten, kijkt naar het bredere 44-biomarker alternatief. Zo weet je vooraf wat je wel en niet meet.

Ook wijst dit panel je niet automatisch de oorzaak van een klacht aan. Het laat patronen zien waar je samen met een arts betekenis aan geeft.

Verwacht dus geen kant-en-klare diagnose. Verwacht datapunten die je gesprek met je huisarts scherper maken.

Voor wie het hele plaatje wil, kan een combinatie met andere metingen logisch zijn. Denk aan een continue glucosemeter naast je bloedtest.

Die eerlijkheid hoort erbij. Je kiest het panel dat bij jouw vraag past.

Veelgestelde vragen

Heb ik een verwijzing nodig?

Nee, je hebt geen verwijzing van je huisarts nodig. Je boekt zelf en kiest een van de 750+ afnamelocaties in Nederland.

Moet ik nuchter zijn?

Voor glucose, insuline en je vetwaarden meet je het liefst nuchter. Je krijgt vooraf duidelijke instructies bij je afspraak.

Hoe vaak kan ik dit herhalen?

Er is geen vaste regel, het hangt af van je doel en situatie. Het helpt om eerst je baseline te kennen en daarna gericht te hertesten. Bespreek de frequentie bij twijfel met je huisarts.

Voor wie is dit panel niet bedoeld?

Het is geen vervanging voor medische zorg bij klachten of een bekende aandoening. Heb je zorgen, ga dan eerst naar je huisarts.

Mijn conclusie

Het InsideTracker-panel geeft je 36 datapunten over je hormonen, herstel en stofwisseling. Voor wie serieus traint, is dat een scherpe basis om beslissingen op te baseren.

Ik zou zelf beginnen met een nulpunt en daarna gericht hertesten. Eén meting opent de deur, de trend doet het echte werk.

De waarde zit niet in een mooi rapport, maar in wat je ermee doet. Een laag ferritine dat je aanpakt, scheelt maanden frustrerend herstel.

Wat mij betreft is meten geen doel op zich. Het is het verschil tussen gokken en gericht werken aan je volgende level.

Bekijk het InsideTracker bloedonderzoek als je je volgende level met data wilt onderbouwen. Bespreek je uitslagen daarna met je huisarts.

Bronnen

  1. Sniderman AD, Thanassoulis G, Glavinovic T, et al. Apolipoprotein B particles and cardiovascular disease: a narrative review. JAMA Cardiology. 2019. PMID: 31642874.
  2. Selvin E, Steffes MW, Zhu H, et al. Glycated hemoglobin, diabetes, and cardiovascular risk in nondiabetic adults. New England Journal of Medicine. 2010. PMID: 20200384.
  3. Brancaccio P, Maffulli N, Limongelli FM. Creatine kinase monitoring in sport medicine. British Medical Bulletin. 2007. PMID: 17569697.
  4. Sim M, Garvican-Lewis LA, Cox GR, et al. Iron considerations for the athlete: a narrative review. European Journal of Applied Physiology. 2019. PMID: 31055680.
  5. Wu FCW, Tajar A, Beynon JM, et al. Identification of late-onset hypogonadism in middle-aged and elderly men. New England Journal of Medicine. 2010. PMID: 20554979.

Disclaimer

Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen vervanging voor medisch advies. Een bloedtest is een hulpmiddel om beter geïnformeerd het gesprek met je huisarts in te gaan, geen diagnose op zichzelf. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.

Veelgestelde vragen

Heb ik een verwijzing nodig?

Nee, je hebt geen verwijzing van je huisarts nodig. Je boekt zelf en kiest een van de 750+ afnamelocaties in Nederland.

Moet ik nuchter zijn?

Voor glucose, insuline en je vetwaarden meet je het liefst nuchter. Je krijgt vooraf duidelijke instructies bij je afspraak.

Hoe vaak kan ik dit herhalen?

Er is geen vaste regel, het hangt af van je doel en situatie. Het helpt om eerst je baseline te kennen en daarna gericht te hertesten. Bespreek de frequentie bij twijfel met je huisarts.

Voor wie is dit panel niet bedoeld?

Het is geen vervanging voor medische zorg bij klachten of een bekende aandoening. Heb je zorgen, ga dan eerst naar je huisarts.

E

Auteur

Enhanced Health

Gerelateerde testen

Gerelateerde berichten